آیتالله سیدمحمود طالقانی از شاهدان آگاه تاریخ معاصر و برخوردار از سابقه مبارزات طولانی علیه حکومت پهلوی بود. او برگزاری اجتماعات آگاهی بخش و بصیرتآفرین در جامعه اسلامی را زمینهساز بهبود شرایط و سعادت آن میدانست. از این روی بود که در ادوار پیش و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، همواره بر برگزاری نماز جمعه تأکید میورزید و در مواردی چند نیز آن را عملی کرد
جوان آنلاین: از اقامه اولین نمازجمعه تهران، ۴۵ سال سپری شد. زندهیاد آیتالله سیدمحمود طالقانی با برپاداشتن این آیین در تهران و به دستور امام خمینی رهبر کبیر انقلاب اسلامی، سنتی سترگ را احیا و تا هم اینک جامعه و مردم را از برکات آن بهرهمند کرد. در مقال پی آمده، این رویداد تاریخی به مدد روایت برخی شاهدان بازخوانی و بازنمایی شده است. امید آنکه تاریخپژوهان انقلاب اسلامی و عموم علاقهمندان را مفید و مقبول آید.
نمازجمعه مردم را در برابر شیاطین مجهز میکند
صرف نظر از پارهای اختلاف دیدگاهها در فقه شیعه در مقوله نمازجمعه، رهبر انقلاب اسلامی و برخی فقهای مبارز، همواره به برپایی این آیین و بهرهمندی جامعه اسلامی از مواهب آن تأکید داشتهاند. از این روی بود که به فاصله چندماهی پس از برافتادن رژیم پهلوی، امام خمینی، عالم مجاهد آیتالله سیدمحمود طالقانی را به امامت جمعه تهران منصوب کرد. در آثار و گفتارهای امام راحل بر اهمیت نمازجمعه فراوان تأکید رفته است. نمونهای از آن را در مجموعه صحیفه امام، ج ۱۷، ص ۴۵۲، میتوان دید:
«نماز جمعه موجب میشود تا مسائل فراموش شده در اسلام به بهترین وجه برای مردم گفته شود. در قدیم اگر یک روحانی راجع به امور سیاسی مردم صحبت میکرد، میگفتند رهایش کنید، او سیاسی است که این نوع فکر بلااشکال از شیاطین داخل و خارج بوده است. آنها به ما باورانده بودند روحانی باید عبایش را سر بکشد و فقط برود مسجد نماز معمولیاش را بخواند. روحانی حق دخالت در هیچ امری را نداشت ولی واقعیت این است که ما تابع حضرت رسول و ائمه (علیهم السلام) هستیم که همه امور دست آنها بود، حکومت تشکیل دادند و مردم را هدایت نمودند… مسئله دیگر، خطبههای نماز جمعه است. باید مردم را امر به تقوا کنید، امر به تقوا در خطبه اول واجب است و در خطبه دوم، بنا بر احتیاط واجب است. مسائل اخلاقی را به مردم بگویید و آنها را به داشتن اخلاق اسلامی ترغیب کنید. مطالب روز را برای مردم بگویید، آنچه در طول یک هفته در کشور اتفاق میافتد، آنها را برای مردم بگویید. مردم را در صحنه حاضر نگه دارید که آنچه انقلاب و ایران را حفظ کرده، حضور مردم در صحنه است… ائمه جمعه در سراسر ایران، بالاترین اجتماع را دارند. از این اجتماعات استفاده کنید و جهات شرعی و سیاسی را به مردم تذکر دهید، آنان را در مقابل شیاطین مجهز کنید…».