بعد از قطعیت مخالفت مجلس با گزینه بنیصدر برای نخست وزیری، اختلاف دولت و پارلمان فزونی گرفت. ابوالحسن بنیصدر در ستون «روزها بر رئیسجمهور چگونه میگذرد» در روزنامه انقلاب اسلامی، از توطئه علیه خود نوشت! در مقابل روزنامه جمهوری اسلامی از قول آیتالله بهشتی، درباره اختلاف حزب جمهوری اسلامی با رئیسجمهور تیتر زد: «در زمینه رعایت معیارهای اسلامی، سازش مصلحتجویانه را حرام میدانیم…»
جوان آنلاین: مردادماه، در عموم سالهایی که در نظام جمهوری اسلامی ایران انتخابات ریاست جمهوری برگزار شده، محملی برای برگزاری جلسه تنفیذ حکم ریاست جمهوری افراد منتخب از سوی ولی فقیه و همچنین تشکیل کابینه و دولت آنها بوده است. تشکیل اولین کابینه دولت در نظام جمهوری اسلامی نیز نخستین بار در مرداد سال ۱۳۵۹. ش انجام شد. البته در ۱۵ بهمن ۱۳۵۸. ش حکم ریاست جمهوری ابوالحسن بنی صدر از سوی حضرت امام خمینی بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی تنفیذ شده بود، اما تشکیل کابینه دولت، در مرداد سال ۱۳۵۹. ش و پس از انتخاب نخست وزیر، یعنی شهید محمدعلی رجائی اتفاق افتاد. انتخاب و تشکیل کابینهای که با روندی پیچیده و حوادث عجیب سیاسی همراه بود که در مقال پی آمده روند آن مورد بررسی قرار گرفته است. امید آنکه تاریخ پژوهان انقلاب اسلامی و عموم علاقهمندان را مفید و مقبول آید.
پیش زمینههای سیاسی تشکیل اولین کابینه دولت
بر اساس اصل ۱۲۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی-پیش از اصلاح قانون اساسی و حذف عنوان نخستوزیری در قوه مجریه در سال ۱۳۶۸. ش- رئیسجمهور باید فردی را برای تصدی پست نخستوزیری معرفی میکرد. سپس رئیسجمهور میتوانست پس از کسب رأی تمایل نمایندگان مجلس شورای اسلامی، حکم نخستوزیری وی را امضا کند. (۱) به همین دلیل ابوالحسن بنیصدر پس از تکیه زدن بر کرسی ریاست قوه مجریه باید «نخستوزیر» مورد نظر خود را انتخاب میکرد، اما از آنجا که هنوز انتخابات مجلس شورای اسلامی برگزار نشده بود، باید برای تشکیل دولت کمی صبر میکرد. طبق قانون، شورای انقلاب اسلامی بر حسب وظیفه، مأمور برگزاری انتخابات اولین دوره «مجلس شورای اسلامی» بود و به همین دلیل، این شورا اندکی پس از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری، زمان برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی را جمعه ۲۴ اسفند ۱۳۵۸. ش اعلام کرد. (۲) با مشخص شدن زمان برگزاری انتخابات مجلس و شروع ثبت نام کاندیداها، گروهها، احزاب و شخصیتهای سیاسی، شروع به معرفی کاندیداهای مورد نظر خود کردند. در این میان حزب جمهوری اسلامی نیز فعالیت خود را برای ارائه لیست کاندیداهای مورد حمایت حزب در سرتاسر کشور گسترش داد. اما جالب بود که به رغم عدم موفقیت نامزد حزب جمهوری اسلامی در انتخابات ریاست جمهوری (که ماجرایی طولانی و پیچیده داشت)، فعالیت نامزدهای مورد حمایت حزب جمهوری اسلامی با اقبال زیادی از سوی مردم مواجه شده بود.
گرایش مردم به حزب جمهوری اسلامی، باعث شد طرفداران بنی صدر شروع به موضعگیری علیه حزب کنند. مثلاً محمد بخت یار (صاحب امتیاز مجاهد ایران) در سرمقاله ۵ اسفند ۵۸ این هفته نامه، با عنوان «مرد میدان خواهید بود یا عروس پس پرده؟» در اهانتی آشکار به نامزدهای نمایندگی مجلس که از طرف حزب جمهوری اسلامی معرفی شده بود، نوشت: «در هرحال اولین دوره مجلس شورای ملی- اسلامی ایران به زودی افتتاح خواهد شد و امیدوارم همه آنهایی که دلشان برای کرسی نمایندگی لک زده، به مراد خود برسند…» (۳)