
بیگ بنگ: گرانش در شکلدهی به جهان، یک ساختار عظیم تارمانندی از رشتهها ایجاد میکند که کهکشانها و خوشههای کهکشانی را در پلهای ظریفی به طول صدها میلیون سال نوری کنار هم نگاه میدارد. حالا دانشمندان میگویند که شباهت قابل ملاحظهای میان دو ساختار شبکه مانند وجود دارد؛ یکی در اثر تکامل زیستی به وجود آمده و دیگری در اثر نیروی گرانش.
تار کیهانی، ستون بزرگمقیاسِ کیهان است که اساساً از چیز رازآلودی به نام «ماده تاریک» تشکیل شده است. امکان ِ مشاهده ماده تاریک برای ما وجود ندارد، اما قسمت عمدۀ ماده جهان را تشکیل میدهد. وجود یک ساختار تارمانند در کیهان، نخستینبار در سال 1985 در مرکز بررسی سرخگرایی کشف شد که در مرکز اخترفیزیک هاروارد-اسمیتسونیان قرار دارد.
