در شهرکهای صنعتی ایلام، دهلران و مهران، چند پروژه خورشیدی در مقیاس ۲۰۰ تا ۵۰۰ کیلووات اجرا شده یا در مرحله نصب قرار دارند. این پروژهها بیشتر با هدف تأمین بخشی از برق پایدار واحدهای صنعتی در دورههای اوج مصرف و قطعی برق تعریف شدهاند
جوان آنلاین: ایلام، استانی که نامش با نفتو گاز گره خورده، هر روز زیر آفتابی میدرخشد که هنوز به برق و ثروت تبدیل نشده است. در حالی که متوسط تابش خورشیدی در این استان به بیش از ۵کیلوواتساعت بر مترمربع در روز میرسد و بسیاری از دشتها و زمینهای آن برای احداث نیروگاههای خورشیدی مناسب است، سهم ایلام از انرژیهای تجدیدپذیر کشور همچنان درحد چند مگاوات باقیمانده؛ رقمی که حتی از ظرفیت خورشیدی برخی شهرهای کوچک کشور هم کمتر است. بررسی آمارهای رسمی نشان میدهد، تا پایان سال ۱۴۰۳، کل ظرفیت نصبشده انرژی خورشیدی در ایلام به زحمت به ۱۰مگاوات میرسید؛ درحالی که استانهایی با شرایط اقلیمی مشابه، دهها برابر این میزان را به شبکه برق تزریق میکنند.
ایلام در نگاه نخست، بیش از آنکه با انرژیهای پاک شناخته شود، نامش با نفتوگاز و مرز گره خورده است. استانی که روی یکی از غنیترین کمربندهای هیدروکربوری کشور نشسته و سالها اولویت توسعهاش در استخراج منابع زیرزمینی تعریف شده است. با این حال، در لایهای مغفول از جغرافیای ایلام، ظرفیتی نهفته که میتواند معادلات انرژی، اشتغال و حتی مهاجرت را تغییر دهد و آن هم انرژی خورشیدی است. بررسی وضعیت سرمایهگذاری، پروژهها و سیاستگذاریها نشان میدهد ایلام اگرچه از نظر اقلیمی جزء استانهای مستعد تولید انرژی پاک است، اما در عمل سهمی حاشیهای از توسعه ملی انرژیهای تجدیدپذیر دارد. بر اساس دادههای سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق ساتبا، متوسط تابش خورشیدی در استان ایلام حدود ۶ کیلوواتساعت بر متر مربع در روز برآورد میشود؛ عددی که آن را در رده استانهای مناسب برای توسعه نیروگاههای خورشیدی قرار میدهد. این میزان تابش، در بسیاری از مناطق ایلام از جمله دهلران، مهران و آبدانان حتی با استانهایی مانند همدان و فارس قابل مقایسه است. با این حال، سهم ایلام از ظرفیت منصوبه انرژیهای تجدیدپذیر کشور تا پایان سال ۱۴۰۳ کمتر از ۱۰مگاوات بوده؛ رقمی ناچیز در مقایسه با استانهایی، چون کرمان با بیش از ۱۵۰مگاوات، یزد با بیش از ۱۰۰مگاوات و همدان با حدود ۷۰مگاوات نیروگاه خورشیدی فعال. ارقام سرمایهگذاری نیز تصویر مشابهی را ترسیم میکنند. مجموع سرمایهگذاری انجامشده در حوزه انرژیهای خورشیدی ایلام، طبق برآورد منابع استانی و دادههای ساتبا، رقمی بین ۳تا ۴هزار میلیاردتومان است. این درحالی است که میانگین هزینه احداث هر مگاوات نیروگاه خورشیدی در ایران، بسته به مقیاس و فناوری، بین ۳۰ تا ۴۰میلیارد تومان برآورد میشود. به عبارت دیگر، کل ظرفیت خورشیدی ایلام معادل سرمایهگذاری ساخت یک نیروگاه متوسط در استانهای مرکزی کشور است.
به گفته سعید ضامنی، کارشناس حوزه انرژیهای تجدیدپذیر و پاک، بخش عمدهای از سرمایهگذاریها در ایلام نه در نیروگاههای بزرگمقیاس، بلکه در پروژههای کوچک و پراکنده انجام شده که نمیتواند به یکباره نیروی زیادی تولید کند.
او ادامه میدهد: «نیروگاههای خورشیدی ۵ تا ۲۰ کیلوواتی که عمدتاً در قالب طرحهای حمایتی و با مشارکت کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی اجرا شدهاند، ستون فقرات فعلی انرژی خورشیدی ایلام را شکل میدهند. هدف اصلی این طرحها، بیش از آنکه تأمین برق استان باشد، ایجاد درآمد پایدار برای خانوارهای کمدرآمد از طریق فروش برق به شبکه سراسری است.»