از جمله مهمترین عوامل تخریب و از بین برنده خاک، پدیده شوری است که در حال حاضر به یکی از گستردهترین محدودیتهای تولیدات کشاورزی در ایران تبدیل شده است.
جوان آنلاین: از جمله مهمترین عوامل تخریب و از بین برنده خاک، پدیده شوری است که در حال حاضر به یکی از گستردهترین محدودیتهای تولیدات کشاورزی در ایران تبدیل شده است. بر اساس گزارشهای پژوهشکده خاک و آب کشور، ایران در کمربند خشک و نیمهخشک جهان قرار دارد و بیش از ۶۰ درصد اراضی آن مستعد شوری و قلیایی شدن هستند. این موضوع زمانی بحرانیتر میشود که بدانیم بخش عمدهای از زمینهای شور کشور در همان استانهایی قرار دارند که بار اصلی تولید محصولات اساسی، از گندم و جو گرفته تا چغندرقند، پسته و خرما بر دوش آنهاست. حالا کارشناسان هشدار میدهند اگر کشاورزی ایران به سمت سازگاری با محدودیتهای آب و خاک نرود، هزینههای امنیت غذایی بهمراتب بیشتر از هزینه اصلاح الگوها خواهد بود.
مدتهاست در مورد خشکسالی و کمبود آب و به زیر کشت نرفتن بخشی از زمینهای کشاورزی صحبت میشود. درست است که کشاورزان قبل از هر چیز چشم به آسمان و نزولاتش و آبهای زیرزمینی دوختهاند، اما در این میان، شوری خاک، آرام و بیصدا، اما پیوسته، بخش مهمی از زمینهای قابل کشت ایران را از چرخه تولید خارج میکند. پدیدهای که امروز از یک مسئله فنی در مزارع فراتر رفته و به یک چالش حکمرانی در حوزه امنیت غذایی، مدیریت آب و توسعه پایدار تبدیل شده است. چندی قبل دکتر هادی اسدیرحمانی، رئیس مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور اعلام کرده بود بخش قابل توجهی از شوری خاک در ایران ساخته دست انسان است. اگر آب، خاک و کشت بهصورت هماهنگ مدیریت نشوند، شوری با سرعتی بسیار بیشتر از فرآیند طبیعی گسترش پیدا میکند.
کمبود بارشها، گسترش زمینهای شور
بررسی دادههای وزارت جهاد کشاورزی نشان میدهد استانهایی که در صدر فهرست اراضی شور قرار دارند، عمدتاً دارای کشاورزی فعال هم هستند. معاون امور زراعت وزارت جهادکشاورزی هم معتقد است شوری خاک فقط مختص استانهای کویری نیست حتی در استانهای شمالی نیز اگر زهکشی رعایت نشود، شوری بهتدریج خود را نشان میدهد.