اقتصاد۲۴- تعطیلی طولانیمدت بورس تهران، تنها به توقف معاملات سهام محدود نمانده است و بسیاری از کارشناسان معتقدند این وضعیت بهتدریج آثار خود را در بخش واقعی اقتصاد نشان میدهد. یکی از مهمترین پیامدهای توقف طولانیمدت معاملات سهام، اختلال در فرآیند تامین مالی شرکتهاست و در سالهای اخیر به یکی از کارکردهای اصلی بازار سرمایه تبدیل شده است. اما اکنون با توقف معاملات، این مسیر مسدود شده و بسیاری از بنگاهها با چالش جدی در تامین منابع مالی مواجه شدهاند.
در شرایط عادی، شرکتها از ابزارهای متنوعی در بازار سرمایه برای جذب منابع استفاده میکنند؛ از افزایش سرمایه و عرضههای اولیه گرفته تا انتشار اوراق بدهی. این ابزارها به بنگاهها امکان میدهد بدون اتکا به نظام بانکی، منابع مورد نیاز برای توسعه، سرمایه در گردش یا اجرای پروژههای جدید را تامین کنند. اما با بسته بودن بازار، این ابزارها از دسترس خارج شدهاند و شرکتها ناچارند به مسیرهای جایگزین، آن هم با هزینههای بالاتر، روی بیاورند. یکی از نخستین گروههایی که از این وضعیت آسیب دیدهاند، شرکتهایی هستند که برنامه افزایش سرمایه را در دستور کار داشتند. بنگاهها معمولا با هدف اصلاح ساختار مالی، خروج از زیان یا تامین منابع برای طرحهای توسعهای اقدام به افزایش سرمایه میکنند. این در حالی است که اکنون در وضعیت انتظار قرار گرفتهاند.
تعطیلی معاملات بازار سهام باعث شده است این برنامهها متوقف یا با تاخیر مواجه شود و در نتیجه، زمانبندی پروژهها به هم بخورد. کارشناسان معتقدند، شرکتهایی که در آستانه عرضه اولیه قرار داشتند نیز با بلاتکلیفی مواجه شدهاند. عرضههای اولیه علاوه بر تامین مالی برای بنگاه، یکی از مسیرهای تعمیق بازار سرمایه نیز محسوب میشود. با توقف معاملات بازار سهام، این شرکتها امکان ورود به بورس را از دست دادهاند و در برخی موارد، برنامههای توسعهای آنها به تعویق افتاده است. از سوی دیگر، بازار بدهی نیز از این شرایط بیتاثیر نبوده است. انتشار اوراق مالی که یکی از ابزارهای مهم تامین مالی برای شرکتهای بزرگ بهشمار میرود، نیازمند بازاری فعال و دارای نقدشوندگی است. در شرایطی که بازار سهام تعطیل است و فضای کلی بازار سرمایه در وضعیتی بلاتکلیف قرار دارد، تمایل سرمایهگذاران به خرید این اوراق کاهش مییابد و هزینه تامین مالی برای ناشران افزایش پیدا میکند.