
بیگ بنگ: آخرین انفجارهایی که در کیهان رخ میدهد “ابرنواختر کوتولهی سیاه” خواهد بود، آتشبازیهای خاموشی که دیرزمانی پس از مرگ همه چیزِ کیهان در تریلیونها سال دیگر، رخ خواهند داد.
کیهان سرانجام انرژیاش ته میکشد، چیزی که به نام “مرگ گرما”، یا همچنین به نامهای “سرمای بزرگ” یا یخزدگی بزرگ شناخته میشود. سرانجام با ادامۀ گسترش کیهان ذخیره گازی که برای ساختن ستارگان تازه نیاز است به پایان میرسد، یعنی دیگر ستارهی تازهای شکل نمیگیرد. از آن پس هر چه ستاره در کیهان هست، آغاز به مُردن میکنند تا جایی که تنها چیزی که میماند پسماندهای ستارهای است، چیزهایی مانند سیاهچاله، ستارۀ نوترونی، و کوتولهی سفید.
