نسبت پایین مالیات به تولید ناخالص ملی و همچنین سهم پایین مالیات از منابع عمومی و اعتبارات هزینهای و جاری دولت سبب شده است مالیات نتواند نیازهای قطعی و مصارف جاری دولت را پاسخ دهد. با وجود اقدامات مهم و مثبت در دو سال اخیر در جهت بهبود این وضعیت، نیاز است قوانین مالیاتی به خصوص قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحات جدی داشته باشد، بنابراین دولت اخیراً لایحهای به منظور اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم تهیه و روانه مجلس کرده است
جوان آنلاین: نظام مالیاتی کشورمان نه تنها از منظر تأمین مالی دولت بلکه از حیث توزیع عادلانه درآمد و ثروت در جامعه نیز با وضعیت مطلوب، فاصله معناداری دارد. نسبت پایین مالیات به تولید ناخالص ملی و همچنین سهم پایین مالیات از منابع عمومی و اعتبارات هزینهای و جاری دولت سبب شده است مالیات نتواند نیازهای قطعی و مصارف جاری دولت را پاسخ دهد. با وجود اقدامات مهم و مثبت در دو سال اخیر در جهت بهبود این وضعیت، نیاز است قوانین مالیاتی به خصوص قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحات جدی داشته باشد، بنابراین دولت اخیراً لایحهای به منظور اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم تهیه و روانه مجلس کرده است. به باور کارشناسان، نهاییکردن چنین لایحهای میتواند چشمانداز مثبتی همزمان با تحول درآمدهای مالیاتی در بودجه ۱۴۰۳ رقم بزند که محور اصلی آن، تحقق عدالت در مالیاتستانی، افزایش جذابیت تولید، افزایش خطرپذیری فعالیتهای غیرمولد و مبارزه با فرار مالیاتی است و طبعاً موجب تحقق حرکت به سمت بودجه بدون نفت و تحول در نظام مالیاتستانی میشود.
با وجود تلاشهای صورتگرفته در جهت مالیاتستانی عادلانه، بخش قابل توجهی از جامعه بر این عقیدهاند افراد ثروتمند و دارای درآمد بالا، مالیات حقه و واقعی خود را پرداخت نمیکنند، از اینرو ادراک عدالت مالیاتی در ایران پایین است. بررسیها نشان میدهد علت اصلی این امر، روش مالیاتستانی از درآمد افراد و وجود معافیتهای موردی برای برخی فعالیتهای اشخاص است، به نحوی که یکی از مهمترین اصول مالیاتستانی، یعنی اصل توان پرداخت رعایت نمیشود، از همین رو نیز یکی از محورهای اصلی تدوین لایحه اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم تحقق عدالت مالیاتی با تغییر روش دریافت مالیات از افراد از منبعمحور به روش مجموع درآمد است. در روش مجموع درآمد، تمامی درآمدهای اشخاص از منابع مختلف صرفنظر از منشأ آن اعم از حقوق و دستمزد، مشاغل و اجاره با یکدیگر جمع و پس از کسر معافیتها و کسورات مقرر، مشمول مالیات به نرخهای تصاعدی میشود.
هوشمندسازی نظام مالیاتی
یکی از مشکلات مؤدیان برخوردهای سلیقهای برخی مأموران مالیاتی در امر رسیدگی به پروندههای مربوط است، به نحوی که این مشکل یکی از دلایل مهم نارضایتی مؤدیان مالیاتی از نظام مالیاتی کشور به شمار میرود. بر همین اساس یکی از محورهای اصلی تدوین لایحه، حرکت از سمت نظام مالیاتی ممیزمحور به سمت نظام مالیاتی هوشمند دادهمحور است.
کاهش بار مالیاتی تولید و هدایت منابع تولید
یکی از مهمترین ایرادات قوانین مالیاتی فعلی ایران در زمینه عدمترغیب مردم و سرمایهگذاران برای توسعه سرمایهگذاری در بخش مولد و تکمیل زنجیرههای ارزش در اقتصاد کشور است، از همین رو در لایحه اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم، به دنبال هدایت مشوقها و معافیتهای مالیاتی به سمت سرمایهگذاری در بخش مولد اقتصاد است. به این ترتیب، اشخاص حقوقی و بخش مولد اقتصاد نیز انگیزه بیشتری برای سرمایهگذاری از محل منابع داخلی (سود تقسیم نشده) خواهند داشت.