درحالیکه دولت از آغاز مرحله تازه «مدیریت مصرف بنزین» از ابتدای خردادماه خبر داده، بار دیگر این پرسش کلیدی به صدر مباحث اقتصادی و انرژی بازگشته است: آیا میتوان بدون افزایش قیمت بنزین، ناترازی فزاینده میان تولید و مصرف را مهار کرد؟
اقتصاد۲۴- موضع رسمی دولت تاکنون روشن بوده است؛ «افزایش قیمت بنزین در دستور کار نیست». با این حال، مجموعه سیاستهای اخیر نشان میدهد سیاستگذار انرژی بهتدریج به سمت نوعی «جیرهبندی هوشمندانه» یا «مدیریت غیرقیمتی مصرف» حرکت میکند؛ رویکردی که به جای اعمال شوک قیمتی، از مسیر محدودسازی سهمیهها، کاهش امکان ذخیرهسازی و دشوارتر کردن دسترسی به بنزین یارانهای، در پی کنترل رشد مصرف است.
این سیاست در شرایطی دنبال میشود که ایران با یکی از پیچیدهترین دورههای ناترازی بنزین در سالهای اخیر روبهرو است؛ ناترازی که هم از رشد مزمن مصرف ناشی میشود و هم تحت تاثیر عدم سرمایهگذاری در سالهای قبل و هم آسیبهای واردشده به بخشی از زیرساختهای انرژی در جریان جنگ اخیر، تشدید شده است.