خبرگزاری میزان – دوازدهمین روز از اسفندماه سال ۱۳۶۵ با تصویب قانون و وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، این وزارتخانه تشکیل و به طور رسمی آغاز به فعالیت کرد.
وزارت فرهنگ، وزارتخانهای که امروز مضاف بر معاونتها و اداره کلهای مترتب خود عهدهدار مسئولیت سازمانهایی، چون سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی، سازمان حج و اوقاف و امور خیریه، سازمان مراکز ایرانگردی و جهانگردی، سازمان چاپخانه و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرکز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی و… است.
در سال ۱۳۸۳ نمودار نهایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در غالب شش معاونت شامل چهار معاونت تخصصی و دو معاونت پشتیبانی به تایید سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور رسید و برای اجرا ابلاغ شد.
هفتگانه وزارت فرهنگ
اهداف اصلی و کلان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان سیاستگذار و متولی اصلی فرهنگ و هنر در کشور مطابق قانون اساسی ایران به هفت سرتیتر اصلی مشتمل میشود:
۱- رشد فضائل اخلاقی بر اساس ایمان و تقوی.
۲- استقلال فرهنگی و مصونیت جامعه از نفوذ فرهنگ اجانب.
۳- اعتلای آگاهیهای عمومی در زمینههای مختلف و شکوفایی استعدادها و روحیه تحقیق، تتبع و ابتکار در جامعه.
۴- رواج فرهنگ و هنر اسلامی.
۵- آگاهی جهانیان نسبت به مبانی و مظاهر و اهداف انقلاب اسلامی.
۶- گسترش مناسبات فرهنگی با ملل و اقوام مختلف به خصوص مسلمانان و مستضعفان جهان.
۷- فراهم آمدن زمینههای وحدت میان مسلمین.
حال آنکه متولی چنین نهاد مهم و استراتژیکی نیز خود باید خصوصیات بارز و دارای سجایای اخلاقی ویژهای باشد.
در آستانه آغاز به کار دولت چهاردهم که به زودی وزرای کابینه مسعود پزشکیان از کاتالیزور کمیتههای راهبری خارج خواهند شد، نگاهی میکنیم به آنچه مقام معظم رهبری طی سالیان گذشته در توصیف و تشریح وزیر فرهنگ سخن به میان آوردهاند و یا انتظار ایشان در فواصل زمانی مختلف از مقام عالی فرهنگ با چه گذارههایی مطالبه شده است!
گر چه همه نگاهها درامواج اخبار و اطلاعات بر مدار پستهای استراتژیکی، چون وزارت اقتصاد، کار، مسکن و… سوار است، اما انتخاب وزیر فرهنگ چه از حیث شخصیت و چه کارنامه مدیریتی او رویکرد ۴ ساله دولت را در فرهنگ و هنر مشخص و معین میکند.
رهبر انقلاب نیز از دیرباز اقتصاد و فرهنگ را دو اصل و الویت مهم کشور دانسته و در مقاطع زمانی متفاوتی و به هر بهانهای در این باب سخنها فرمودهاند.
کرسی وزارت فرهنگ از منظر رهبر انقلاب
رهبر معظم انقلاب اسلامی، در بیانات و رهنمودها و سیاستهای ابلاغی خود خطاب به شورای عالی انقلاب فرهنگی، دستگاههای متولی فرهنگ کشور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیدارهای عمومی، مسائل مهمی را در باب فرهنگ بهویژه فرهنگ عمومی و نیز در زمینه تهاجم فرهنگی، ماهیت و اهداف این تهاجم و چگونگی برخورد با آن مطرح فرمودهاند که قطعاً بایستی مورد توجه رئیس جمهور منتخب و تیم همراه ایشان در انتخاب وزیر فرهنگ و به تبع آن معاونان این وزارتخانه، قرار گیرد.
مبانی فکری و اعتقادی وزیر فرهنگ از منظر رهبر انقلاب
از مهمترین باورهای کلان اعتقادی که لازم است متولی اصلی فرهنگ دارا باشد، میتوان به مواردی چون؛ التزام علمی و عملی به ولایت مطلقه فقیه، منظومه فکری و فرهنگی مقام معظم رهبری و امام خمینی (ره)، التزام علمی و عملی به تمامیت ارضی کشور، اسناد بالا دستی نظام و مسئولیتهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این اسناد (سیاستهای کلی نظام) بهویژه بخش ویژگیهای جامعه ایرانی در افق چشم انداز بیست ساله، سیاستهای کلی خانواده، سیاستهای کلی جمعیت، سیاستهای کلی سلامت، نقشه مهندسی جامع فرهنگی کشور، اشاره کرد.
مقام معظم رهبری دهم فروردینماه ۱۳۶۹ در خطبههای نماز جمعه تهران و همچنین در ۲۳ مهرماه ۱۳۹۰ در دیدار با جوانان خطه خراسان شمالی سخن از اعتماد راسخ به سبک زندگی اسلامی ایرانی و بخش نرم تمدن اسلامی و نفی تقلید از سبک زندگی غربیها در خانواده، جامعه، کسب و کار، ورزش، خط و زبان، رفتار با دوست و دشمن و…
مقام معظم رهبری همچنین دوم خردادماه ۱۳۶۹ در دیدار با خانواده معظم شهدا و جانبازان بر اعتقاد قوی به ضرورت ساماندهی و اصلاح ظواهر، شعارها و آثار و نمای اسلامی جامعه در کنار جدی گرفتن و عمق بخشی به پایهها و محتوای اسلامی تاکید کرده و خاطر نشان کردند: باور وجود و حضور شبکه نامرئی جبهه روشنفکری غیرخودی و نااهل در حوزه فرهنگ و هنر و ادب کشور و لزوم اتخاذ تدابیر مقتضی و مناسب در برخورد و مرزبندی روشن و شفاف با این دست افراد را از دیگر الویتهای متولیان فرهنگی کشور، برشمردند.
مقام معظم رهبری طی سالهای ۷۰ و ۷۱ همچنین در دیدار با وزیر، معاونین و روسای مناطق مختلف آموزش و پرورش شهر تهران و نیز در دیدار با اعضای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، لازمه اعتقادی متولیان فرهنگی را داشتن باور به وجود جبهه بندی عظیم تهاجم فرهنگی دشمن با تمام ابزارها و جنگ تمام عیار نرم آنان علیه انقلاب و بمباران عقبه فرهنگی دینی ملت و امید جوانان و سبک زندگی اسلامی توصیف کرده و در پی آن اقدام عاجل در راستای مقابله هوشمندانه انقلابی با شناخت صحنه رویارویی دشمنان در این حوزه را از مسئولین امر مطالبه کردند.
اعتقاد قطعی به ضرورت توأمان بودن کار سلبی و ایجابی برای ترویج فرهنگ و سبک زندگی اسلامی ایرانی و مقابله با جریان غربگرایی و تحریف و نفوذ دشمنان و مخالفان علیه باورها و فرهنگ و سبک زندگی اسلامی ملت نیز در جلسه دیگری با مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، در سال ۱۳۷۰ تاکید و تشریح شد.
رهبر انقلاب به سال ۱۳۷۸ در بازدیدی که از نمایشگاه کتاب تهران داشتند، شناخت سه نوع کار فرهنگی منفی در سطح کشور را تشریح کرده و اتخاذ تدابیر و برنامههای مناسب برای مقابله با هر یک از آنها را به مسئولین امر از جمله وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، یادآور شدند.
ایشان این سه امر فرهنگی منفی را این گونه برشمردند: «اندیشه غلطی که هیچ انگیزهای دنبال آن نیست، اندیشه غلطی که جزئی از چارچوب طرح برانداز است، کار غلط فرهنگی با اثر آنی که اصلاً قابل پاسخگویی نیست.»
مقام معظم رهبری بر ضرورت ایدئولوژی و مکتب اسلام در تمدن سازی و مقابله با ایدئولوژیزدایی جریانهای روشنفکری غربزده تاکید کردند. ایشان همچنین بر اهمیت سیاسی نکردن کار فرهنگی و قرار دادن آن در خدمت سیاستهای خطی و جناحی را خیانت توصیف کردند.
آنچه دیگران گفتند و امروز رقم خورد
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که مسئولیت امور فرهنگی، هنری و رسانهای را عهدهدار است، نقش حیاتی در توسعه فرهنگ اسلامی و ایرانی، هنرهای مختلف، رسانههای جمعی و حتی توسعه بازار دیجیتال نیز از جمله وظایف این وزارتخانه محسوب میشود.
با حضور محمدمهدی اسماعیلی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پس از سالها شاهد حضور یک وزیر جوان، پرتلاش و البته پاسخگو در عالیترین پست فرهنگی کشور بودیم.
از مهمترین دستاوردهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دوران تصدیگری دولت سیزدهم میتوان به تهیه، تدوین و ابللاغ قانون نشر آزاد اطلاعات اشاره کرد. قانونی که بهمنماه سال ۱۴۰۲ از سوی رئیس جمهور فقید ابلاغ شد و محمدمهدی اسماعیلی به عنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی آن را در حیاط دولت قرائت کرد.