اقتصاد۲۴- ارتباط معکوس نرخ بهره و بازار سهام همواره مورد توجه اهالی بورس واقع شده است. پس از سال ۹۹ و رشد شدید نرخ بهره، در مقاطعی از زمان اختلاف نرخ اوراق اخزا و تورم به نزدیکی صفر رسید. رکود بورس طی پنج سال اخیر گواه این موضوع است که رشد نرخ بهره حقیقی میتواند بازار سهام را به انزوا بکشاند. با این حال، طی بیش از یک سال اخیر با وجود رکوردشکنی نرخ بهره و عبور نرخ بازدهی اوراق از مرز ۴۰ درصد، تورم نقطهبهنقطه با شتاب بیشتری افزایش یافته است. در نتیجه نرخ بهره حقیقی به محدوده منفی ۲۸ درصد رسیده؛ سطحی که در حافظه تاریخی اقتصاد ایران کمسابقه به نظر میرسد. این در حالی است که شاخص حقیقی بورس به کف ۷ساله نزدیک شده است. اکنون این پرسش مطرح میشود که آیا شکاف عمیق میان نرخ بهره و تورم میتواند استارت رشد فراتورمی بازار سهام باشد؟
بررسی رابطه نرخ بهره و شاخص کل بورس طی ۱۰ سال اخیر، سه مقطع زمانی متفاوت را پیش روی فعالان بازار سرمایه قرار میدهد. هر یک از این مقاطع، تصویری روشن از نحوه واکنش سرمایهگذاران به تغییرات متغیرهای کلان اقتصادی ارائه میکند؛ متغیرهایی که در نهایت مسیر حرکت سرمایهها را میان بازار پول و بازار داراییها تعیین میکنند. سال ۹۴ را میتوان نقطه آغاز سکانس نخست دانست. در آن دوره، پس از توافق برجام و کاهش نسبی نرخ تورم، اقتصاد ایران وارد مرحلهای شد که در آن نرخهای سود حقیقی به شکل محسوسی افزایش یافت.