اقتصاد۲۴- هلن عصمتپناه درباره روند بازار سرمایه بعد از بازگشایی اظهار کرد: در جهان اقتصاد، هیچ متغیری به اندازه «عدم قطعیت برخاسته از جنگ»، توان دگرگونی معادلات را ندارد. بازگشایی بازار بورس تهران بعد از یک برهه زمانی سخت، تنها یک رویداد معاملاتی نیست، بلکه نمایشی از تقابل «منطق سرمایه» با «واقعیتهای زیرساختی» است. وقتی بازارها پس از یک وقفه پرمخاطره بازگشایی میشوند، شاخصها نه تنها آینه تمامنمای وضعیت موجود، بلکه نبض انتظارات جمعی یک ملت و تصویری از امیدها و نگرانیهای مردم برای فردا هستند.
وی ادامه داد: رفتار غیرمنتظره بازار سهام پس از بازگشایی اخیر، آنجا که شاخصها در واکنش به آسیبهای گسترده به پتروشیمی و فولاد به جای فروپاشی، مسیر صعودی را در پیش گرفتند، یک «خطای محاسباتی» نیست، بلکه یک «ساز و کار بقا» در اقتصاد ایران است.
عصمتپناه تصریح کرد: این جهش خلاف جریان آب، حاصل همگرایی سه نیروی پنهان است؛ تغییر مقیاس ارزشگذاری (تجدید ارزیابی تورمی) بازار سرمایه ایران در دوران پساجنگ، از مدل «سودآوری عملیاتی» به مدل «حفظ ارزش دارایی» شیفت کرد. «وقتی ارزش پول ملی کاهش مییابد، هزینه ساخت دوباره کارخانهها به شدت بالا میرود، در نتیجه، ارزش واقعی داراییها و کارخانههای موجود در بورس به صورت خودکار با قیمتهای جدید و تورمی بازار تطبیق پیدا کرده و قیمت سهام رشد میکند.» دیگر اینکه پدیده «کمیابی تحمیلی»، آسیب به زیرساختهای پتروشیمی و فولاد به منزله حذف عرضه است. در ذهن سرمایهگذاران، این کمبود عرضه به معنای افزایش قدرت قیمتگذاری شرکتهای باقیمانده و رشد حاشیه سود در محصولات داخلی است. نیروی دیگر حمایت ساختاری برای بازسازی. نقدینگی انباشته شده در دوران تعطیلی، با تکیه بر سیگنالهای دولتی مبنی بر احیای صنایع استراتژیک، به جای خروج، به سمت سهمهای «بزرگ مقیاس» حرکت کرد تا عملاً بخشی از تامین مالی بازسازی را پیشخور کند.