مراسم «محرم و عاشورا در آینه اسناد وزارت امور خارجه» روز یکشنبه، ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ با حضور سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه برگزار شد.
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه طی سخنرانی در این مراسم، گفت: امروز در افتتاح رویدادی گرد هم آمدهایم که موضوع آن، تنها نمایش مجموعهای از اسناد اداری و مکاتبات تاریخی نیست؛ بلکه بخشی از حافظه زنده یک ملت است: حافظهای که با نام امام حسین (ع)، واقعه کربلا، فرهنگ عاشورا و آیینهای محرم پیوند خورده است. قیام حضرت اباعبدالله الحسین (ع) در تاریخ بشر، فراتر از یک واقعهی تاریخی و یا مذهبی، یک مکتب زندگی و منشوری بی زوال در باب اصالت عدالت و حق طلبی و سند بنیادین مقاومت در برابر ظالم و انحراف و فساد، و دفاع از حریمِ کرامت انسان است. این قیام، زبان جهانی عدالت است و ملت ایران در سدههای متمادی، این مکتب رهایی بخش را به عنوان محور زیست مومنانه در ساحت های مختلف حیات شخصی، اجتماعی و ملی، و به عنوان زبان بلیغ حق طلبی و سلطه ستیزی خود در عرصه بین المللی برگزیده است.
وی با بیان اینکه رویداد اسنادی امروز فرصتی است مغتنم برای گشت و گذار در حافظه جمعی ایرانیان و بازخوانی پیوندهای دیرینه این سرزمین با جهان از پنجره محرم و عاشورا و آیینهای مرتبط هر سند، گواه یک تعامل و هر ورق روایتگر تلاشی است از پیوند دیرینه ایرانیان با این قیام، اظهار کرد: بررسی صدها سند منتشر نشده که برخی از آنها امروز برای اولین بار به نمایش گذاشته شدهاند، ما را با حقیقتی بنیادین روبهرو میکند: اینکه صیانت از مقدسات و ترویج فرهنگ عاشورا، همواره بخشی از تعهد ملی و هویت دیپلماتیک ایرانیان در تعامل با جهان، حتی به رغم مذهب گریزی و دین ستیزی برخی حکام به ویژه دردوران سیاه حکومت دست نشانده پهلوی بوده است.