به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، برای سالها، آسیای مرکزی به عنوان نمونهای از کندومینیوم مدیریتشده عمل میکرد؛ توافقی نانوشته که بر اساس آن، روسیه مسئولیت چتر امنیتی و چین نقش شریک اقتصادی مسلط را بر عهده داشت. اما جنگ اوکراین، این نظم دیرپا را به طور بنیادین دگرگون کرده است. آنچه امروز در آسیای مرکزی شاهد آن هستیم، نه همکاری مسالمتآمیز دو قدرت، بلکه تضعیف تدریجی نقش هژمونیک روسیه و جایگزینی آن با نفوذ ساختاری از سوی چین است.
جنگ اوکراین، مهمترین ابزار نفوذ روسیه در آسیای مرکزی یعنی اعتبار این کشور به عنوان تأمینکننده امنیت منطقه را هدف قرار داد. عدم موفقیت روسیه در میدان نبرد، این باور را در میان نخبگان کشورهای منطقه ایجاد کرد که مسکو دیگر توان یا اراده لازم برای ایفای نقش سنتی خود را ندارد. هیچیک از کشورهای آسیای مرکزی از تهاجم روسیه حمایت نکردند و این سکوت استراتژیک، نشانهای آشکار از فاصلهگیری آنها از متحد سنتی خود بود.
البته روسیه کماکان از ابزارهای نفوذی چون وابستگی نیروی کار (به ویژه در تاجیکستان و قرقیزستان)، میراث فرهنگی و سازمانهایی چون اتحادیه اقتصادی اوراسیا بهره میبرد. با این حال، این اهرمها صرفاً برای اعمال فشار مقطعی کارآمدند و نمیتوانند روند بلندمدت بازچینش اقتصادی منطقه را معکوس کنند. شواهد نشان میدهد که حتی حضور نظامی روسیه در قرقیزستان و تاجیکستان نیز در سایه تحولات اوکراین، با تردیدهای جدی در لایههای حاکمیتی و نخبگانی این کشورها مواجه شده است.