یکی از قدیمیترین نمادهای تمدنی بشر در ایران، متعلق به مردمانی است که در تپههای سیلک زندگی میکردهاند. «سیلک» محوطهای باستانی با آثاری نزدیک به ۸ هزارسال قبل، در حاشیه جاده فین – کاشان واقع است که شامل دو تپه شمالی و جنوبی میشود. این محوطه در دشتی پرآب واقع بوده که امکان کشاورزی را برای ساکنان فلات ایران فراهم میکرده است
جوان آنلاین: هویت ملی و دینی مردمان یک کشور، به عواملی، چون تاریخ و جغرافیای پرتدوام و مشترک، باورها و فرهنگ عمومی مشترک، هدف غایی مشترک و داشتن انسجام درونی آنان بستگی دارد. عواملی که در میان ایرانیان و از دیرباز، به شکل عمیق و گسترده وجود دارد. یکی از مباحث مربوط به حافظه تاریخی مشترک، قدمت آن است. تاریخ ایران و ایرانیان در حدفاصل طوفان حضرتنوح (ع) تا ورود آریاییها به ایران (۵ هزارو ۸۰۰ تا ۲ هزارو ۶۰۰ سال قبل)، یکی از پیچیدهترین و کمتر شناخته شدهترین برهههای تاریخی سرزمینمان است. تاریخی قدیمی که ما در مقال پیآمده سعی کردهایم تا از منظر باستانشناسی کنکاشی درباره آن داشته باشیم. امید آنکه ایران پژوهان و عموم علاقهمندان را مفید و مقبول آید.
آنجا که تاریخ انسان آغاز میشود…
یکی از مباحث مهم از نگاه پژوهشگران عرصه تاریخ، مسئله مبدأ تاریخنگاری است. اینکه تاریخ اقوام کهن را از چند هزار سال قبل بدانیم و روایتگر آن باشیم؟ این سؤال و یافتن پاسخ آن، توجه بسا اهل تحقیق را به خود معطوف کرده است. برای بررسی این موضوع، ابتدا باید دو منظر متفاوت به مبدأ تاریخنگاری حضور انسان روی کرهزمین را مورد توجه قرار داد. یکی منظر باستانشناسی که در آن به آثار دستساخته و به جا مانده از زندگی جمعی بشر و اقوام گوناگون در زمین پرداخته میشود و دیگری روایت تاریخنگارانی که با استناد به منابع کهن یا از منابع وحیانی به ریشه و تاریخ زندگی انسان روی زمین میپردازند.
در منظر اول، باستانشناسان بیان میدارند که آثار دستساز و فسیلهای مربوط به انسانها، گاهی قدمت بیش از یک میلیون سال را دارد. البته این حضور را منابع دینی و وحیانی هم تأیید میکنند. چنانچه امیرالمؤمنین علی (ع) در حدیثی، انسانهای پیش از آفرینش حضرت آدم (ع) را نسناس مینامد و امام محمدباقر (ع) هم در روایتی فرموده است: «خداى عزوجل در همین زمین از روزى که آن را آفرید، هفت عالم خلق کرد (و سپس برچید) و هیچیک از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبودند و خداى تعالى همهآنها را از پوسته روى زمین آفرید و نسلى را بعد از نسل دیگر ایجاد کرد و براى هر یک، عالمى بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر آدم ابوالبشر را آفرید و ذریهاش را از او منشعب ساخت….» (خصال شیخ صدوق، جلد دوم، ص ۳۵۸).