با ظهور اسلام و با ارشاد پیغمبر از راه موعظه، بستن عقد برادری و مانند این تعلیمها، تعصبهای خانوادگی بهطور موقت فراموش شد، اما به یکباره ریشهکن نشد، زیرا دوران زندگی محمد (ص) و یاران پاکدل او آن اندازه دوام نیافت تا خوی و خلق همه این قبیلهها را دگرگون کند و آنها را با آیین اسلام تربیت کند
جوان آنلاین: دکتر سید جعفر شهیدی (ره) در کتاب خود با عنوان «پس از ۵۰ سال» به دنبال این سؤال است که چه شد، با گذر ۵۰ سال از بعثت رسول اسلام (ص)، مسلمانان دست به قتل فجیع نوه رسول خدا زدند. دکتر شهیدی در پاسخ به این سؤال، به واکاوی شرایط اجتماعی، سیاسی و فرهنگی مسلمانان پیش از وقوع حادثه عاشورا میپردازد و ساختارهای قدرت و اقتصاد را بررسی میکند. استاد سیدجعفر شهیدی از مفاخر معاصر ایران بود که علاوه بر تحصیلات دانشگاهی و اخذ مدرک دکتری ادبیات از دانشگاه تهران، در حوزههای علمیه قم و نجف نیز تحصیل کرد و به درجه اجتهاد رسید. رهبر شهید انقلاب (ره) در خصوص ایشان فرموده بودند: «ایشان ادیبی فرزانه و مورخی ژرفنگر و انسانی والا و با کرامت و در شمار مفاخر علمی این زمان بودند و آثار قلمی با ارزش و ماندگاری از خود به جای گذاشتند.» آنچه در ادامه از نظر میگذرد، تلخیصی از فصل هشتم و سیزدهم کتاب «پس از ۵۰ سال» است که در واقع جمعبندی وضعیت اجتماعی مسلمانان پیش از مرگ معاویه و سالهای منتهی به حادثه عاشورا میباشد.
***
کسی که چگونگی حادثه کربلا را در سال ۶۳ هجری بهدقت میخواند، برایش این سؤال پیش میآید که اگر یزید برای حفظ حکومت خود اصول مسلم اسلامی را نادیده گرفت، چرا مردم آن سرزمین پهناور و پرجمعیت حالت تماشاگر صحنه را به خود گرفتند؟ پیش از آنکه رویدادهای پس از مرگ معاویه را بررسی کنیم، باید ببینیم وضع جامعه اسلامی تا پیش از سال ۶۰ هجری و به خلافت رسیدن یزید به چگونه بود:
نسلی که پیامبر (ص) را ندیده بود