خبرگزاری میزان – بر اساس گزارش سازمان ابتکار سلامت زنان (WHI) در سال ۲۰۲۴، شاخصها، ایران را در رتبه صدمین کشور شاد جهان نشان داده و مردم ایران را در بین کشورهایی که از نظر افسردگی در رتبه بالای جهانی قرار دارند؛ لیست میکند. به همین جهت هر آنچه سبب شادی جامعه شود، خواه رویدادی شادی آفرین باشد یا مکانی چون شهربازی و یا محصولی فرهنگی و هنری، چون فیلمهای کمدی از اهمیت بالایی برخوردار است و مورد استقبال توده مردم جامعه قرار میگیرد. گواه این مدعی نیز آمار و ارقام و میزان فروش گیشههای تولیدات هنری است.
این استقبال عمومی از آثار کمدی سینما دستکم بعد از انقلاب با کمدی شاهکار اجارهنشینها اثر کارگردان فقید سینمای ایران داریوش مهرجویی نمود پیدا کرد. سیر آثار کمدی در دورههای مختلف ادامه داشت و در کنار بدنه فیلمهای سینمایی ملودرام و اجتماعی که غالب تولیدات سینمای ایران را تشکیل میداد، هرازگاهی آثاری بدیع در سینما، چون فیلمهای کمدی؛ «دیگه چه خبر؟»، «ازدواج به سبک ایرانی»، «مارمولک»، «ورود آقایان ممنوع»، «مهمان مامان»، «هزار پا»، «دایره زنگی»، «زیر درخت هلو»، «لیلی با من است»، «خوابم میاد» و… تولید و عرضه میشدند.
ارسطو در «فن شعر» مینویسد:
کمدی تقلید کسانی است که از حد متعارف برتر باشند. ولی نه از حیث هرگونه عیب (نقص) بلکه فقط از حیث زشتیهای خنده آور و عیب یا خطائی را خنده آور میگوییم که درد و گزندی به کسی نرساند، چنانکه نقابهائی که بر چهره میگذراند، زشت و بد شکل است، لیکن موجب خنده میشود وکسی را رنج و زیان نمیرساند.
منظور این فیلمنامه نویس قدیمی سینمای ایران از پرت کردن توپ در زمین رسانهها به درستی مشخص نیست، اما در میل و گرایش بیش از حد فیلمسازان به کمدی، آن هم کمدیهای کُمُدی، همایون اسعدیان کارگردان فیلم سینمایی «شوخی» پیشتر گفته بود: ساخت یک فیلم نرمال بین ۲۵ تا ۳۰ میلیارد بودجه میخواهد و اگر هم قرار باشد با یکی دو سوپراستار فیلمی ساخته شود به حدود ۴۰ میلیارد تومان میرسد. وقتی ما از ۳۰ میلیارد تومان پول صحبت میکنیم یعنی باید آن فیلم ۹۰ میلیارد تومان بلیت بفروشد که رقم بسیار هنگفتی است و به سادگی به دست نمیآید در نتیجه بجز فیلمهای دولتی که بودجه هنگفتی برای آنها داده میشود و کاری هم به برگشت سرمایه ندارند، عمده سرمایهگذاری در بخش خصوصی به سمت فیلمهای کمدی میرود. در سال گذشته هم فیلمهای کمدی خیلی خوب فروش داشتند، ولی اگر سال گذشته چهار فیلم کمدی داشتیم، امسال ۱۰ فیلم کمدی داریم، چون سرمایهگذاری روی فیلمهای جدی کم شده و شورای پروانه ساخت باید در این زمینه مشوقهایی را ایجاد کند.
نگاه صرف تجاری در تولید کمدیهای امروزی نکته دیگری است که ابوالحسن داودی کارگردان نام آشنای کشورمان در گفتوگو با میزان به آن اذعان داشت.
کارگردان فیلم کمدی «نان و عشق و موتور هزار» در اهمیت ژانر کمدی تاکید کرد: به طور قطع سینمای کمدی در قیاس با دیگر ژانرها، هم به لحاظ اجتماعی و هم از نظر تاثیرگذاری فرهنگی، بسیار اثرگذارتر و نافذتر از دیگر ژانرهای سینمایی است.
مسعود اطیابی کارگردان پرفروشترین کمدیهای پنج سال اخیر سینمای ایران در گفتوگو با میزان، ژانر کمدی را رو به رشد توصیف کرد و تصریح کرد: در چند سال اخیر سینمای کمدی نسبت به دیگر ژانرها مسیر درستتری طی کرده است. فیلمهای کمدی هم به لحاظ تکنیکال، هم سرمایهگذاری و هم از نظر محتوا در شرایطی که دچار شعارزدگی نشوند، عملکرد بهتری نسبت به دیگر ژانرها داشته است.