در مدل تأمین مالی مبتنی بر «شرکت سهام عام پروژه» با امکان هدایت مستقیم نقدینگی مردم به سمت تولید، امکان تأمین مالی ابرپروژههای توسعهای کشور فراهم خواهد شد و مردم نیز بدون هیچ ریسکی، سهام ممتاز سودی با تضمین حداقل سود ممکن برابر با سود بانکی را خریداری خواهند کرد تا در هر شرایط اقتصادی از این سرمایهگذاری خود سود ببرند
جوان آنلاین: یکی از برنامههای راهبردی برای مسئله انتخابات پیشرو در ایران، موضوع بورس و بازار سرمایه است. در عین حال، مردم به دنبال بستری مطمئن برای سرمایهگذاری هستند و این فقدان و نبود یک بازار مطمئن برای تضمین حداقل سود بانکی در کنار اعطای دارایی به مردم موجب شده است که سرمایه مردم به بازارهای غیرمولد برود، ولی دولت بعدی با تکیه بر مدل تأمین مالی «شرکت سهام عام پروژه» علاوه بر تضمین حداقل سود، سهام پروژههای راهبردی کشور را با سرمایه مردم در این بستر تأمین مالی کند و در عین حال اعتماد را به بازار سرمایه بازگرداند. بازار سرمایه با مجموعه متنوعی از ابزارهای مالی، بهترین راه را برای تسهیل جذب سرمایههای سرمایهای کوچک مردم برای توسعه کشور ارائه میکند. تمرکز بر ایجاد ابزارهای جدید و نوآورانه در چارچوب بازار سرمایه میتواند راه را برای مشارکت و سرمایهگذاری عمومی بیشتر هموار کند و در نهایت به تحقق شعار سال – جهش در تولید- کمک کند.
یکی از مسائل مهمی که باید در دولت بعدی به طور ویژه روی آن تمرکز شود، مسئله مربوط به بازار سرمایه است؛ بازار سرمایه در کشور ما به صورت ویژه نقش جدی در تأمین مالی تولید نداشته است و مردم نیز به دلیل نبود این چشمانداز مثبت در بازار سرمایه یا در بازار ثانویه و سفتهبازی سهامهای موجود ورود کرده یا به بازارهای موازی تولید نظیر طلا، ارز و خودرو ورود کردهاند. حال که به دنبال اخذ مالیات بر عایدی سرمایه از بازارهای موازی تولید هستیم، باید بستری جذاب برای هدایت منابع مردم یافت کرد که اول از همه مطمئن باشد مردم نسبت به آن دید مثبتی داشته باشند و با وجهه فعلی بورس نیز فاصله داشته باشد و در ثانی به سمتی حرکت کنیم که مردم و کشور از این سرمایهگذاری سود ببرند. بنابراین اینجا مسئله تأمین مالی تولید با تکیه بر بازار سرمایه و پذیرهنویسی سهام بسیار مهم خواهد بود. یکی از چالشهای کلیدی در چشمانداز توسعه اقتصادی ایران، مشارکت محدود عموم مردم در فعالیتهای سرمایهگذاری مولد است که این امر را میتوان به دو عامل اصلی نسبت داد؛ عدم جذابیت پروژههای مولد تعریف شده در بازار سرمایه و ریسکهای نسبتاً کم مرتبط با فعالیتهای اقتصادی غیرمولد در داخل کشور که به دنبال افزایش ریسک آن از طریق اصلاح نظام مالیاتی هستیم. برای پرداختن به این موضوع، ایجاد بستر مناسب برای هدایت سرمایهگذاریهای کوچک به سمت اقتصاد مولد به عنوان یک ضرورت حیاتی مطرح میشود. در حال حاضر، صاحبان سرمایههای کوچک در ایران به بسترهای مناسبی دسترسی ندارند که آنها را قادر سازد وجوه خود را به سمت تلاشهای اقتصادی مولد هدایت کنند. فقدان مکانیسم سرمایهگذاری مناسب، مانع مهمی در تحقق هدف گستردهتر مردمیسازی اقتصادی و توسعه مشارکتی بوده است.
مدل تأمین مالی «شرکت سهام عام پروژه» بسترسازی برای سرمایهگذاری خرد مردمی
یکی از رویکردهای امیدوارکننده برای رفع این چالش، مدل تأمین مالی «شرکت سهام عام پروژه» است. این مدل سازوکاری برای تأمین مالی پروژههای بزرگ تعریف شده ذیل پروژههای زیرساختی کشور از طریق بازار سرمایه ارائه میدهد و در عین حال فرصتهای سرمایه گذاری جذابی را برای عموم مردم فراهم میکند.
ویژگیهای کلیدی مدل «شرکت سهام عام پروژه»
اولین ویژگی مهم این رویکرد، حاکمیت ریال در تأمین مالی توسعه کشور است. تأمین مالی پروژههای عمرانی کشور از طریق ساختار حاکمیتی ریالی و با تضمین شفافیت و همسویی با پول ملی انجام میشود. دومین ویژگی راهبردی این مدل تأمین مالی، فرصتهای سرمایهگذاری بدون ریسک است که عموم مردم میتوانند سهام ممتاز این پروژهها را با تضمین حداقل کف سود خریداری کنند. این ترتیب تضمین میکند که سرمایهگذاران بدون توجه به شرایط اقتصادی حاکم میتوانند از مشارکت خود بهرهمند شوند. سومین ویژگی راهبردی در مدل تأمین مالی شرکت سهام عام پروژه، دست باز دولت در اعطای مشوقها و امتیازات به پروژه مزبور جهت تشویق مشارکت عمومی است که دولت باید جذابیت این پروژهها را به طور قابل توجهی بالاتر از جایگزینهای سرمایه گذاری غیرمولد تعریف کند. این را میتوان از طریق استفاده استراتژیک از ابزارها و مشوقهای مختلف به دست آورد که امکان بازگشت سریع سرمایه را برای عموم فراهم میکند.
این مدل تأمین مالی با فراهم کردن بستر اختصاصی برای سرمایهگذاری صاحبان سرمایههای کوچک در پروژههای عمرانی کشور میتواند به طور مؤثر سرمایههای عمومی را به سمت فعالیتهای اقتصادی مولد هدایت کند و این در دسترس بودن فرصتهای سرمایهگذاری بدون ریسک و جذاب در بازار سرمایه، مشارکت عمومی بیشتر در اقتصاد را تشویق میکند که با هدف گستردهتر عمومیسازی اقتصادی همسو میشود و از طرفی ورود سرمایهگذاریهای عمومی و خرد مردمی به پروژههای توسعه مولد میتواند به «جهش تولید»، همانطور که در شعار سال پیشبینی شده، کمک کند و موجب رشد و شکوفایی اقتصادی شود. همچنین ساختار حاکمیتی ریالی مدل «شرکت سهام عام پروژه» میتواند با هدایت سرمایه گذاریها از طریق بازار سرمایه داخلی به تقویت پول ملی کشور کمک کند.
هدایت نقدینگی به سمت تولید و بسترسازی برای جذب سرمایههای خرد
فرید ولدی کارشناس اقتصادی در رابطه با اهمیت و راهبرد کلیدی هدایت منابع و نقدینگی جامعه به سمت تولید به «جوان» میگوید: یکی از مهمترین دلایل عدم مشارکت مردم در پروژههای توسعهای کشور بعد از عدم جذابیت کافی ارائه این پروژهها و همچنین ریسک پایین فعالیتهای غیرمولد در کشور، بحث مرتبط با عدم بسترسازی مناسب برای جلب این مشارکت خرد مردمی و هدایت سرمایهگذاریها به سمت اقتصاد مولد است. برای سرمایههای خرد در کشور ما به هیچ وجه به صورت مناسبی بستر لازم جهت جذب این سرمایههای خرد فراهم نشده است و یکی از اشکالات اساسی در هدایت نقدینگی به سمت تولید نیز نبود این بستر مناسب است. بازار سرمایه و بازار متشکل از ابزارهای متنوع و متعدد بهترین مسیر برای تحقق جذب سرمایههای خرد مردمی جهت توسعه کشور است. باید تمرکز را بر تحقق مسیری جدید با ابزارهای نوین در بازار سرمایه جهت تحقق هدایت نقدینگی به سمت تولید و جلب مشارکت مردم با سرمایهگذاری در راستای تحقق رشد تولید قرار داد.
این کارشناس اقتصادی در ادامه با اشاره به اهمیت این رویکرد در انتخابات پیشرو میافزاید: انتخابات پیش رو و همچنین اقدامات راهبردی و برنامههای کاندیداها برای سروسامان بخشیدن به هدایت نقدینگی به سمت تولید و بسترسازی برای جذب سرمایههای خرد مردمی به سمت تولید میتواند نقش مهمی در جهتدهی به سمت مشارکت بیشتر مردم در اقتصاد و تحقق اقتصاد مقاومتی داشته باشد. دولت جدید و بعدی نیز باید راه شهید جمهور در افزایش ریسک بازارهای موازی تولید با اخذ مالیات بر عایدی سرمایه را با اتخاذ سیاستهای مناسب و حمایت از مدلهای نوین سرمایهگذاری و تأمین مالی نظیر شرکتهای سهام عام پروژه به طور خوبی تداوم بخشد که به رشد و توسعه اقتصادی کمک کند و اعتماد و اطمینان مردم را نیز به بازار سرمایه بازگرداند.
وی ادامه میدهد: فقدان بستر مناسب برای جذب سرمایههای کوچک مقیاس به سمت اقتصاد مولد، مانع مهمی در تلاشهای ایران برای دستیابی به مشارکت اقتصادی گستردهتر و «جهش تولید» بوده است. مدل تأمین مالی «شرکت سهام عام پروژه» رویکرد راهبردی را برای مقابله با این چالش ارائه میدهد. مدل تأمین مالی «سهام عام پروژه» با ارائه فرصتهای سرمایهگذاری بدون ریسک و جذاب از طریق بازار سرمایه میتواند به طور مؤثر سرمایهگذاریهای کوچک را به پروژههای بزرگ عمرانی کشور هدایت کند. این نه تنها سرمایههای عمومی را به سمت فعالیتهای اقتصادی مولد بسیج میکند، بلکه با هدف گستردهتر همگانیسازی اقتصادی و توسعه مشارکتی همسو میشود.
وی در پایان میگوید: در مدل تأمین مالی مبتنی بر «شرکت سهام عام پروژه» با امکان هدایت مستقیم نقدینگی مردم به سمت تولید، امکان تأمین مالی ابرپروژههای توسعهای کشور فراهم خواهد شد و مردم نیز بدون هیچ ریسکی، سهام ممتاز سودی با تضمین حداقل سود ممکن برابر با سود بانکی را خریداری خواهند کرد تا در هر شرایط اقتصادی از این سرمایهگذاری خود سود ببرند و از طرف دیگر نیز دولت در جهت جلب مشارکت مردم باید از تمامی ابزارهای در اختیار متناسب با پروژه تعریف شده جذابیت پروژه را بسیار بالاتر از فعالیتهای غیرمولد تعریف کند تا جایی که بازگشت سرمایه در سریعترین زمان ممکن انجام بپذیرد و بدین ترتیب مسیر مشارکت سرمایه مردم در اقتصاد و در راستای جهش تولید نیز فراهم خواهد شد.