مقایسه جنگندههای نسل پنجم سوخو ۵۷ و چنگدو جی 20 از منظر استراتژیک و ژئوپلیتیکی اهمیت بسزایی دارد. این دو هواپیما، بهعنوان پیشرفتهترین دستاوردهای نظامی روسیه و چین، در رقابت با غرب، بهویژه جنگندههای اف-۲۲ و اف-۳۵ آمریکا، نقش کلیدی دارند. با افزایش تنشهای جهانی، از جمله درگیریهای اوکراین و رقابتهای منطقهای، تحلیل قابلیتها و محدودیتهای این جنگندهها به سیاستگذاران نظامی کمک میکند تا استراتژیهای دفاعی و تهاجمی خود را بهینه کنند. مقایسه سوخو 57 با چنگدو جی 20 همچنین تفاوتهای فلسفی در طراحی نظامی دو قدرت شرقی را آشکار میسازد.
سوخو ۵۷ که با نام فلون Felon بین اعضای ناتو شناخته میشود اولین جنگنده نسل پنجم روسیه است که توسط شرکت سوخو طراحی شده است. این جنگنده چندمنظوره با هدف جایگزینی جنگندههای قدیمیتر مانند میگ-۲۹ و سوخو-۲۷، از قابلیتهای پنهانکاری، مانور پذیری بالا و تسلیحات پیشرفته برخوردار است. سوخو ۵۷ برای برتری هوایی، حملات زمینی و جنگ الکترونیک طراحی شده و از سال ۲۰۱۰ وارد فاز آزمایشی شده است.
سوخو ۵۷ در نیروی هوایی روسیه بهعنوان ستون فقرات آینده برای جایگزینی جنگندههای قدیمیتر مانند میگ-۲۹ و سوخو-۲۷ در نظر گرفته شده است. با این حال، به دلیل مشکلات تولید، تنها حدود ۷۶ فروند تا اواسط ۲۰۲۵ وارد خدمت شدهاند و عمدتاً در عملیات آزمایشی مانند سوریه استفاده شدهاند.
چنگدو جی 20 هم در بین اعضای ناتو با نام فگین Fagin مشهور شده و جنگنده نسل پنجم چین است که توسط شرکت چنگدو توسعه یافته است. این هواپیما با تمرکز بر برتری هوایی و پنهانکاری، برای مقابله با تهدیدات منطقهای و نفوذ در دفاع هوایی دشمن طراحی شده است. جی 20 از سال ۲۰۱۱ پروازهای آزمایشی خود را آغاز کرده و از سال ۲۰۱۷ بهطور رسمی در خدمت نیروی هوایی ارتش آزادیبخش خلق چین قرار گرفته است.
چنگدو جی ۲۰ با الهام از فناوریهای غربی، بهویژه اف-۲۲، بر پنهانکاری پیشرفته و نبردهای دوربرد تمرکز دارد. این رویکرد نشاندهنده استراتژی چین برای نفوذ مخفیانه در دفاع هوایی دشمن و تسلط اطلاعاتی در میدان نبرد است که با استفاده از حسگرهای پیشرفته و موشکهای دوربرد تقویت شده است. چنگدو جی ۲۰ جایگاه محکمی در نیروی هوایی ارتش آزادیبخش خلق چین دارد و با تولید بیش از ۱۵۰ فروند، بهعنوان ابزار استراتژیک برای تقویت حضور نظامی چین در مناطق حساس مانند دریای چین جنوبی عمل میکند. این جنگنده بهطور گسترده در رزمایشها و گشتهای منطقهای به کار گرفته شده است.
ویژگی
سوخو 57
چنگدو جی 20
پنهانکاری
RCS حدود 0.1 تا 0.5 مترمربع، طراحی L‑band، ولی مشکلاتی در ورودیها و حسگرها وجود دارد
RCS حدود 0.05 مترمربع، بهره از DSI، canopy ضد بازتاب و RAM؛ پنهانکاری جلوی بسیار مناسب، عقب معمولی
موتور
دو موتور AL-41F1 + TVC سهبعدی
دو موتور WS-10C
عملکرد پروازی
مانور پذیری بسیار بالا به ویژه در سرعت پایین، قابلیت سوپر سونیک پایدار
سرعت بالا؛ چابکی متوسط (شبیه J‑10C)؛ TVC در نسخههای جدید
اویونیک/حسگرها
رادار ترکیبی X+L-band N036 با پوشش 360 درجه، ECM، ساختار متمرکز بر کشف stealth
AESA + EOTS + DAS 360° + دیتالینک پیشرفته؛ الگوبرداری از F‑35 و جنگندههای غربی
تسلیحات و توان حمل بار
محفظه بزرگ داخلی ویژه حمل R-77M، R37M و R-74، امکان حمل موشکهای ضد سطح خارجی
محفظه داخلی اولیه مخصوص PL‑15، پردازش تسلیحات جانبی؛ بدون توپ داخلی
چالش توسعه و هزینه عملیاتی
تأخیر در تولید موتور، تولید محدود، هزینه بالا به دلیل سیستمهای پیچیده
تأخیر در نصب موتور جدید و مشکل در TVC، هزینه عملیاتی کمتر، تولید انبوه و توانایی پشتیبانی کارخانهای در مقیاس بزرگ
روسیه برنامههایی برای ارتقای سوخو ۵۷ با موتورهای جدید Saturn AL-51F1، هوش مصنوعی برای هدفگیری خودکار و موشکهای هایپرسونیک پیشرفتهتر دارد. هدف، افزایش تولید به ۲۰ فروند در سال تا ۲۰۳۰ است. چین نیز با توسعه موتور WS-15 و نسخههای دو سرنشین جی ۲۰، بر گسترش قابلیتهای دریایی و عملیات منطقهای تمرکز دارد. هر دو کشور به دنبال ادغام پهپادهای رزمی (UCAVs) با این جنگندهها هستند.
سوخو ۵۷ و چنگدو جی ۲۰ با تقویت توان دفاعی روسیه و چین، فشار را بر ناتو و ایالاتمتحده افزایش دادهاند. این جنگندهها موازنه قدرت را در شرق آسیا و اوراسیا تغییر داده و رقابت تسلیحاتی را شدت بخشیدهاند. حضور آنها در رزمایشها و گشتهای منطقهای، توانایی این دو کشور را برای بازدارندگی و نمایش قدرت تقویت کرده است.
جدول مقایسه سوخو 57 با چنگدو جی 20
ویژگی
سوخو 57
چنگدو جی 20
کشور سازنده
روسیه
چین
اولین پرواز
2010
2011
ورود به خدمت
2020
2017
وضعیت تولید
حدود 76 فروند
حدود 150 فروند
طول
20 متر
20.4 متر
دهانه بال
14.1 متر
13 متر
ارتفاع
4.6 متر
4.4 متر
وزن خالی
18 هزار کیلوگرم
19300 کیلوگرم
حداکثر وزن برخاست
35 هزار کیلوگرم
37 هزار کیلوگرم
نوع موتور
2 موتور توربوفن ساترن AL-41F1
2 موتور توربوفن شنیانگ WS-10C
رانش هر موتور
147
145 کیلو نیوتون
حداکثر سرعت
2140 کیلومتر در ساعت
2460 کیلومتر در ساعت
برد عملیاتی
3500 کیلومتر
5500 کیلومتر
سقف پرواز
20 هزار متر
20 هزار متر
تسلیحات
۱ توپ ۳۰ میلیمتری GSh-30-1، موشکهای R-77، K-77M، هایپرسونیک
موشکهای PL-10، PL-15، PL-21، بمبهای هدایتشونده
اویونیک
رادار N036 Byelka AESA، سیستم جنگ الکترونیک
رادار Type 1475 AESA، حسگرهای الکترواپتیکال
ویژگیهای پنهانکاری
RCS متوسط (حدود 0.1 تا 1 مترمربع)
RCS بالا در نمای جلوی (حدود 0.05 تا 0.1 مترمربع)
هزینه هر فروند
حدود 35 تا 50 میلیون دلار
حدود 110 تا 120 میلیون دلار