کل درآمدی که دولت از سال اول اجرای دریافت مالیات از خانههای لوکس به دست آورده ۳۰میلیارد تومان بوده است یعنی رقمی کمتر از قیمت یک آپارتمان لوکس!
جوان آنلاین: با وجود تلاشهای دولت سیزدهم در دریافت مالیات از خانهها و خودروهای لوکس، متأسفانه در قانون مذکور ابزار بازدارندهای پیشبینی نشده است، به طوری که کل درآمدی که دولت از سال اول اجرای دریافت مالیات از خانههای لوکس به دست آورده ۳۰میلیارد تومان بوده است، یعنی رقمی کمتر از قیمت یک آپارتمان لوکس. در واقع خانههای لوکس «پولچایی» مالیات را هم ندادند! طبق بررسی دیوان محاسبات کشور، در سال گذشته تنها ۱۰درصد از مشمولان مالیات خودروهای لوکس اقدام به پرداخت مالیات کردهاند و بیش از ۱۰۰هزار مالک خودرو اعتنایی به مالیات تعیینشده نکردهاند. همچنین حدود ۳/۳ هزارمیلیارد تومان از مالیات ۴/۴ هزارمیلیاردی لحاظشده برای املاک گرانقیمت بلاتکلیف است و صاحبان املاک لوکس اقدامی در جهت تعیینتکلیف و پرداخت مالیات مذکور نکرده اند.
مالیات یکی از مهمترین ابزارهای حاکمیت برای توزیع درآمد در جامعه و کاهش شکاف طبقاتی است، اما متأسفانه سیستم مالیاتی از گذشته تا به امروز بیشتر روی درآمد افراد تمرکز داشته است، حال آنکه شکاف اصلی که در ایران شاهد آن هستیم، شکاف در دارایی است نه در درآمد. مالیاتهایی مانند مالیات بر خانههای لوکس، خودروهای لوکس و حتی خانههای خالی میتوانند در دسته مالیاتهایی قرار بگیرند که به دارایی میپردازند، با این حال همانطور که آمارهای رسمی نشان میدهد، عملکرد رخداده در زمینه وصول این مالیاتها بسیار کمتر از حد انتظار بوده و اینطور به نظر میرسد که به دلیل رویکرد قدیمی که بر مالیات بر درآمد تمرکز دارد، به این پایههای جدید بیتوجهی شده است. دریافت مالیات از واحدهای مسکونی گرانقیمت و باغویلاها از قانون بودجه سال۱۴۰۰ در دولت سیزدهم آغاز شد و در قانون بودجه سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ نیز مورد تأکید قرار گرفت، اما با این اوصاف هنوز شناسایی واحدهای گرانقیمت و معرفی آنها به سازمان امور مالیاتی به صورت کامل انجام نشده است. موضوع دریافت مالیات از خانهها و زمینهای لوکس با ارزش بیش از ۲۰میلیارد تومان در قانون بودجه۱۴۰۲ آمده بود، بر این اساس زمینهای فاقد اعیانی دارای کاربری مسکونی، اداری و تجاری، باغویلاهای مجاز (با احتساب عرصه و اعیان) و خانههای لوکس که ارزش آنها بیش از ۲۰۰میلیارد ریال باشد، مازاد بر این مبلغ مشمول مالیات به میزان دو در هزار میشوند. با وجود پافشاری سازمان امور مالیاتی کشور، در این دو سال، تنها ۹۳۶میلیارد تومان، یعنی کمتر از هزارمیلیارد تومان مالیات از لوکسسواران و کاخنشینان دریافت شده است.
دیوان محاسبات کشور دلیل وصول اندک مالیات را ترک فعل وزارت اقتصاد در شناسایی املاک و خودروهای لوکس میداند و هشدار میدهد وزارت امور اقتصادی و دارایی چنانچه همکاری لازم را انجام ندهد، پرونده این دستگاه اجرایی در دادسرا مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت. نکته قابل تأمل این است که همین تعداد اندکی که در این دو سال شناسایی شدهاند، نسبت به پرداخت مالیاتشان بیاعتنا بودهاند، زیرا در چنین قانون مهمی ابزار درستی برای اجرا پیشبینی نشده است. بر همین اساس به نظر میرسد شاهد عدمجدیت سیستم مالیاتستانی و مؤدیان مرفه در زمینه مالیات بر داراییها به عنوان محور اصلی شکاف طبقاتی در کشور هستیم. بر اساس آخرین آماری که در مردادماه امسال رسانهای شد، ۶هزارمیلیارد تومان مالیات تشخیصی برای خانههای لوکس در سه سال گذشته در نظر گرفته شده، اما تنها ۱۳۰میلیارد تومان آن وصول شده است. با توجه به این آمارها که از سوی سازمان امور مالیاتی اعلام شده است، ثروتمندان تنها ۲درصد از مالیات تشخیصی مربوط به املاک، ویلا و باغویلاهای لوکس را به دولت پرداخت کردهاند.
در این خصوص رئیس کل دیوان محاسبات در جلسه هیئت عمومی دیوان محاسبات، در بخش بررسی تفریغ تبصره ۶ ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۲ با موضوع «عوارض و مالیات» گفت: مالیات و عوارض تأثیر مستقیم بر معیشت و اقتصاد مردم دارد و لازم است برای ایجاد شفافیت و اصلاح سیاستگذاریهای مالیاتی گزارش کاملی از معافیتها و بخشودگیهای مالیاتی تهیه شود و این گزارش برای تشویق و رونق اقتصادی کشور مورد استفاده قرار بگیرد. باید ماحصل تفریغ قانون بودجه سنواتی و بررسی معافیتها و بخشودگیهای قانون مالیاتی به طور جداگانه تهیه شود. آمار و اطلاعات دقیق این گزارشها میتواند در افزایش تولید و رونق اقتصادی کشور مؤثر باشد.