گروه دانشگاه «خبرگزاری دانشجو، یادداشت دانشجویی*-استکبار از ریشه کبر و به معنی خود برتر بینی و اعمال زورگویی است که موجب سرکشی و طغیان می شود و فرد مستکبر به واسطه کبر و حس خود برتر بینی که دارد اجازه انجام هر رفتار و اعمالی اعم از زیر پا گذاشتن حقوق دیگران را به خود می دهد؛ حال اینکه علت پیدایش کبر و استکبار در انسان و نمایان شدن آن در اعمال و رفتاری که از او سر میزند چیست یک بحث اخلاقی و شاید روانشناسی است اما به طور اجمالی میتوان عدم تهذیب و تزکیه نفس را علت به وجود آمدن کبر دانست و آنجا که فرد متکبر به واسطه پیروی از هوای نفس و برای رسیدن به خواهش های نفسانی حقی را ضایع کرده و می کوشد در همه امور به نفع خود اعمال زور و قدرت کند، استکبار پدیدار میشود.
۲-این واژه ریشه قرآنی دارد و خداوند شیطان را به علت برتری جویی در برابر حضرت آدم و تمرد از فرمان الهی مستکبر میخواند و میفرماید: وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلاَئِكَةِ اسْجُدُواْ لآدَمَ فَسَجَدُواْ إِلاَّ إِبْلِيسَ أَبَى وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ (و (به ياد آر) هنگامى كه به فرشتگان گفتيم: به آدم سجده كنيد و خضوع نماييد. همه سجده كردند جز ابليس كه سرباز زد و تكبّر ورزيد و او از كافران بود (كه كفر خود را پنهان می داشت) سوره مبارکه بقره آیه ۳۴
علاوه بر شیطان خداوند واژه استکبار را برای کسانی که از حق و فرمان خداوند سر باز زده، با پیامبران الهی مخالفت می کنند و ایشان را تکذیب کرده و یا به قتل می رسانند به کار می برد. به عنوان مثال خداوند در قرآن میفرماید: وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَي الْکِتابَ وَ قَفَّيْنا مِنْ بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ وَ آتَيْنا عيسَي ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّناتِ وَ أَيَّدْناهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ أَ فَکُلَّما جاءَکُمْ رَسُولٌ بِما لا تَهْوي أَنْفُسُکُمُ اسْتَکْبَرْتُمْ فَفَريقاً کَذَّبْتُمْ وَ فَريقاً تَقْتُلُونَ (ما به موسی کتاب (تورات) دادیم و بعد از او، پیامبرانی پشت سر هم فرستادیم و به عیسی بن مریم دلایل روشن دادیم و او را به وسیله روح القدس تأیید کردیم. آیا چنین نیست که هر زمان، پیامبری، چیزی بر خلاف هوای نفس شما آورد، در برابر او تکبر کردید (و از ایمان آوردن به او خودداری نمودید) پس عده ای را تکذیب کرده، و جمعی را به قتل رساندید؟) سوره مبارکه بقره آیه ۸۷