امیرعبداللهیان تراز وزیر خارجه ایران را بالا برد. تراز کارکرد دستگاه دیپلماسی را بالا برد. جایگاه ایران را در سطح منطقه، بینالمللی و سازمانهای منطقهای و بینالمللی ارتقا داد. استاندارد کمیت و کیفیت کار در دستگاه دیپلماسی را ارتقا داد. شهید امیرعبداللهیان به وحدت ملی میاندیشید و در ارتقای آن سخت کوشید. او همچنین نقش هنر ارتباطی در روابط دیپلماتیک را به طور ویژهای بهکار گرفت. به مبانی اسلامی و انقلابی نظام تا بن دندان معتقد بود، به قدرت نظام و کشور کاملاً علم و ایمان داشت و به تأمین و تحقق اوامر و منویات مقام معظم رهبری عمیقاًً معتقد و پایبند بود. اعتقاد قلبی ایشان به حکمت و درایت رهبر معظم انقلاب ویژه بود
جوان آنلاین: سخنگوی وزارت خارجه که سابقه آشنایی و همکاری حرفهای بلندمدت با حسین امیرعبداللهیان دارد، در پی شهادت وزیر فقید، ابعاد مختلف فعالیتهای وی در عرصه سیاست خارجی اعم از اقدام در جبهه مقاومت، سیاست همسایگی و مذاکرات رفع تحریمها را تشریح کرد.
آشنایی شما با شهید امیرعبداللهیان چگونه آغاز شد؟
سابقه آشنایی من با شهید امیرعبداللهیان به بعد از بازگشت ایشان از مأموریت بحرین برمیگردد. ایشان سفیر جمهوری اسلامی ایران در بحرین بود و وقتی برگشت، به سمت مدیرکل خلیج فارس و خاورمیانه وزارت امور خارجه منصوب شد و من هم تازه از مأموریت اردن برگشته و مجدداً در حوزه خاورمیانه شروع به کار کرده بودم. در مدتی کوتاه، موضوعات کاری، ما را به هم مرتبط کرد و با هم آشنا شدیم و خیلی زود به ارتباط کاری بسیار نزدیک و متنوع تبدیل شد، از تحولات خاورمیانه، مسئله فلسطین و تحولات لبنان آغاز شد و بعد به تحولات بیداری اسلامی توسعه پیدا کرد که حجم سنگینی از موضوعات جدید را برای وزارت خارجه ایجاد کرد و پیوندهای کاری ما عملاً روز به روز بیشتر شد.
یعنی هم شما و هم شهید امیر عبداللهیان در حوزه عربی – آفریقایی فعالیت داشتید؟ مصادیقی از فعالیتهای مشترکتان را بیان کنید.
تحولات حوزه عربی به دو دلیل برای آقای دکتر امیرعبداللهیان اهمیت داشت، هم مسئولیت ایشان که در آن مقطع مدیرکل خاورمیانه و خلیج فارس و پس از آن معاون عربی – آفریقایی وزارت امور خارجه شد و هم به دلیل علایق شخصی و تجارب کاری در حوزه عربی و خاورمیانه و به ویژه عراق که باعث شده بود ایشان مسائل این حوزه را با اهتمام ویژه دنبال کند. او کارشناس خبره و درجه ممتاز مسائل منطقه بود و طبیعتاً اشتغال بنده در حوزه خاورمیانه هم در مرکز و هم در مأموریت، زمینهساز همکاری مستقیم من با ایشان شد. تحولات بیداری اسلامی هم حجم جدیدی از کار را متوجه دستگاه دیپلماسی کرد و این حوزه عملاً حوزه مستقیم منافع و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران بود. ایشان هم به عنوان کارشناس و هم مسئول حوزه، مسائل را با جزئیات دنبال میکرد. جلسات کاری شان با کارشناسان مختلف که نظرات کارشناسی برای ایشان اهمیت داشت، باعث میشد ما روزمره با هم در ارتباط باشیم و درباره مسائل تبادل نظر کنیم. ایشان علاوه بر اینکه تحولات را دنبال میکرد، باید روند تحولات را به مقامات عالی گزارش میکرد، بنابراین یکی از مسائل، رصد تحولات به صورت روزانه بود. یکی از وظایف محوله مجموعه کارشناسان از جمله بنده، رصد تحولات بود و گزارشهای دورهای به صورت مستمر برای مقامات عالی نظام میرفت. این موضوعات، ارتباطات کاری من و برخی همکاران را با دکتر امیرعبداللهیان بیشتر میکرد.
در روزهای پس از شهادت دکتر امیرعبداللهیان، برخی ایشان را صرفاً به عنوان یک آرمانگرای انقلابی معرفی کردند ولی ما شاهد این بودیم که ایشان عملگرا هم بود. ما این موضوع را در مسئله روابط با جمهوری آذربایجان دیدیم که با وجود تنش میان دو کشور در ماجرای سفارت این کشور در تهران، موضوع را مدیریت کرد، یعنی باید گفت ایشان یک آرمانگرای انقلابی عملگرا بود. نظر جنابعالی چیست؟
اجازه دهید به مقطعی دیگر از همکاری خودم و ایشان اشاره کنم که دوره مهمی است. من تقریباً بعد از دو سال همکاری مستقیم با ایشان در حوزه مسائل خاورمیانه و به ویژه تحولات بیداری اسلامی به پیشنهاد و تأکید ایشان، مسئولیت ستاد (اداره) عراق وزارت امور خارجه را بر عهده گرفتم که به شش سال همکاری مستمر و روزانه من با ایشان انجامید. شهید امیرعبداللهیان در حوزه عراق، یکی از کارشناسان خبره وزارت امور خارجه بود. همکاری ایشان با قرارگاه نصر و نیروی قدس و مشخصاً شخص سردار سلیمانی ظاهراً با موضوع عراق کلید خورد. ایشان یک مأموریت چند ساله را در عراق در رژیم صدام تجربه کرده بود. این دوره شش ساله همکاری من با ایشان در حوزه عراق یکی از دوران به یادماندنی همکاری من با این شهید عزیز بود و در همین دوره ما با خیزش و شکلگیری بحران پیچیده در عراق و منطقه در پی ظهور داعش مواجه شدیم. موضوعی که تأثیر مستقیمی بر حوزه ملی ایران داشت. نقش وزارت خارجه ایران در این پرونده همراه با دیگر مراکز مسئول از جمله شورای عالی امنیت ملی، نیروی قدس سپاه، وزارت اطلاعات و دیگر نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران بسیار حائز اهمیت است.
این مرحله، یکی از مراحل بسیار خطیر و حساس برای وزارت امور خارجه در همکاری نزدیک، هماهنگ، کامل و هم افزا با همه ساختارهای امنیتی، نظامی و انتظامی داخل کشور بود که عملاً مدیر میدانی دستگاه دیپلماسی در آن مقطع مهم تاریخی، دکتر امیرعبداللهیان بود. نقش دکتر امیرعبداللهیان در آن مقطع در مدیریت دقیق و مدبرانه این پرونده بسیار مهم بود. اگر دوره همکاری نزدیک شهید امیرعبداللهیان با سردار شهید حاج قاسم سلیمانی به دو دوره بسیار مهم تقسیم شود، تقسیم بندی بیپایه و اساسی نخواهد بود. بخشی از دوره همکاری ایشان با شهید سلیمانی در زمان آغاز تحولات عراق و حمله امریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ میلادی و مدیریت پرونده سیاسی و میدانی عراق بود و مرحله درخشان بعدی در ظهور داعش و اشغال بخشهای زیادی از عراق و سوریه به دست این گروه تروریستی بود.