افزایش ۵۰درصدی صدور کارتهای بازرگانی در سالجاری نسبت به تمام سالهای قبل، این پرسش را به وجود آورده که آیا دولت و نهادهای نظارتی، کنترلی بر این روند دارند؟
جوان آنلاین: اقتصاد ایران درحالیکه با چالشهایی همچون نوسانات ارزی، کاهش قدرت خرید مردم و مشکلات تأمین کالاهای اساسی مواجه است، افزایش ۵۰درصدی صدور کارتهای بازرگانی در یک سال، زنگ هشدار تازهای را به صدا درآورده است. کارشناسان میگویند، این رشد ناگهانی میتواند هم فرصتی برای توسعه تجارت باشد و هم بستری برای تخلفات گستردهای همچون قاچاق، فرار مالیاتی و خروج بیضابطه ارز از کشور. آیا این کارتهای جدید باعث رونق اقتصادی میشوند یا به ابزاری برای رانت و سوءاستفاده تبدیل خواهند شد؟
افزایش ۵۰درصدی صدور کارتهای بازرگانی در سالجاری نسبت به تمام سالهای قبل، این پرسش را به وجود آورده که آیا دولت و نهادهای نظارتی، کنترلی بر این روند دارند؟ درحالیکه طبق روال گذشته، صدور کارت بازرگانی نیازمند معیارهای سختگیرانهای مانند تأیید اهلیت تجاری و داشتن محل کسبوکار بود، حذف برخی از این شروط در سال ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ باعث شد تا سیل عظیمی از افراد بدون سابقه تجاری، وارد حوزه بازرگانی شوند. محمد لاهوتی، رئیس کمیسیون صادرات اتاق ایران، در اینباره میگوید: «در بسیاری از کشورها، اساساً چیزی به نام کارت بازرگانی وجود ندارد و هر فردی که کد مالیاتی داشته باشد، میتواند تجارت کند. اما در ایران، این کارتها به ابزاری برای نظارت و کنترل دولت تبدیل شدهاند. حال که صدور آنها بهشدت افزایش یافته، باید دید این کنترل چگونه اعمال خواهد شد.»
کارتهای یکبارمصرف، آیا تجربه تلخ تکرار میشود؟
یکی از نگرانیهای اصلی در افزایش ناگهانی کارتهای بازرگانی، پدیده «کارتهای اجارهای» یا «کارتهای یکبارمصرف» است. در گذشته، سوءاستفاده از این کارتها به ابزاری برای فرار مالیاتی و خروج بیضابطه ارز از کشور تبدیل شده بود. در این روش، برخی افراد ناآگاه یا حتی کارگران و روستاییان، با دریافت مبالغ ناچیزی، کارت بازرگانی به نام خود دریافت میکردند، اما در عمل، تجار و دلالان پشت پرده از این کارتها برای تجارت غیرقانونی استفاده میکردند. کارشناسان معتقدند: «افزایش ناگهانی تعداد کارتها، احتمال سوءاستفاده از این روش را افزایش داده است. باید بررسی شود که آیا افراد جدیدی که کارت دریافت کردهاند، واقعاً فعالیت تجاری دارند یا فقط پوششی برای اقدامات غیرقانونی هستند.»