یک کارشناس اقتصادی از ضرورت و امکانپذیری رشد اقتصادی ۸درصدی در برنامه هفتم توسعه میگوید و راهکارهای عملی برای تحقق آن را تشریح میکند
جوان آنلاین: «رشد ۸درصدی، نه رؤیای دستنیافتنی که ضرورتی برای نجات اقتصاد کشورمان است.» این جمله، چکیده دیدگاه علیرضا سلیمانی، کارشناس اقتصادی درباره هدفگذاری برنامه هفتم توسعه است. در حالی که برخی کارشناسان، دستیابی به این رشد را با وجود تحریمها و ناترازیهای اقتصادی غیرممکن میدانند، سلیمانی با تکیه بر ظرفیتهای داخلی و تجربه فعالان اقتصادی، آن را شدنی میداند. در این مصاحبه چالشی، او از موانع، الزامات و راهکارهای تحقق این هدف سخن میگوید و تأکید میکند با اصلاحات ساختاری، اعتمادسازی و میداندادن به بخش خصوصی، میتوان اقتصاد ایران را به ریل پویایی بازگرداند. این گفتوگو، پاسخی است به تردیدها و نقشه راهی برای آینده.
برخی کارشناسان معتقدند، رشد ۸درصدی با وجود تحریمها و ناترازیهای اقتصادی، غیرممکن است. چرا شما آن را شدنی میدانید؟
تردید درباره رشد ۸درصدی از ناامیدی نسبت به ظرفیتهای داخلی ناشی میشود. اقتصاد کشورمان در سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ بهطور میانگین رشد ۴درصدی را تجربه کرده و در ششماهه ۱۴۰۳ نیز همین روند ادامه داشته است. این نشان میدهد حتی در شرایط تحریم، اقتصاد ما پتانسیل رشد دارد. فعالان اقتصادی در نمایشگاه توانمندیهای بخش خصوصی، امکان تحقق رشد ۸درصدی بدون وابستگی به خارج را ثابت کردهاند. برنامه هفتم توسعه مشخص کرده ۳۵درصد این رشد از بهرهوری و مابقی از سرمایهگذاری تأمین میشود. ما منابع مالی فراوانی داریم که به دلیل موانع نهادی، به تولید هدایت نمیشوند. با رفع این موانع، رشد ۸درصدی نهتنها شدنی، بلکه برای عقبنماندن از کشورهای منطقه ضروری است.
ضرورت رشد ۸درصدی چیست؟ چرا این عدد برای اقتصاد کشورمان حیاتی است؟
اقتصاد ایران دهههاست با تورم بالا، بیکاری گسترده و وابستگی به نفت دستوپنجه نرم میکند. رشد اقتصادی پایین، یعنی ادامه این چرخه معیوب. رشد ۸درصدی، موتور ایجاد اشتغال، کاهش فقر و افزایش رفاه است. طبق برنامه هفتم، این رشد میتواند سالانه ۹۵۰هزار شغل ایجاد کند و بیکاری جوانان را کاهش دهد. بدون رشد بالا، نمیتوانیم با اقتصادهای منطقه رقابت کنیم. در دهه گذشته، میانگین رشد ما حدود ۳درصد بوده، در حالی که کشورهای همسایه رشدهای بالاتری داشتهاند. اگر به همین روند ادامه دهیم، شکاف اقتصادی ما با منطقه عمیقتر میشود. رشد ۸درصدی، ضرورت حفظ قدرت ملی و تحقق چشمانداز ۱۴۰۴ است.
منتقدان میگویند، تحریمها جذب سرمایهگذاری خارجی را مختل کرده و رشد ۸درصدی را غیرواقعی میکند. پاسخ شما چیست؟
تحریمها مانع هستند، اما نباید ظرفیت داخلی را دستکم بگیریم. در سال ۱۳۹۵، با افزایش درآمدهای نفتی و رشد ۸/۳۲ درصدی تشکیل سرمایه ناخالص، اقتصاد ما رشد بالایی را تجربه کرد. این نشان میدهد، با مدیریت درست، میتوان از منابع داخلی بهره برد. اولویت ما باید جذب سرمایههای داخلی باشد. نقدینگی عظیم کشور که اغلب به سمت سفتهبازی در ارز و طلا میرود، میتواند با ابزارهایی مثل بازار سرمایه به تولید هدایت شود. قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت که مجلس آن را تصویب کرده، بستری برای این هدف است. سرمایهگذاری خارجی مکمل است، اما رشد ۸درصدی حتی بدون آن هم شدنی است، به شرطی که تحریمهای داخلی مثل بوروکراسی و قوانین دستوپاگیر را حذف کنیم.