بسیاری از والدین تصور میکنند اگر کودکشان زمان زیادی با گوشی سپری میکند، این یعنی آنها در تربیت دچار «وادادگی» شدهاند. اما یافتههای روانشناسی تربیتی نشان میدهد که این پدیده بیش از آنکه به ضعف والدین مربوط باشد، حاصل ساختارهای محیطی و اجتماعی است. والدین تحت فشارهای اقتصادی، مشغلههای کاری و نبود فضاهای جایگزین برای بازی یا تفریح کودکان قرار دارند. در چنین شرایطی، گوشی هوشمند به سادهترین و در دسترسترین «سرگرمکننده» تبدیل میشود، بنابراین تسلیم شدن والدین همیشه از سر بیمسئولیتی نیست
جوان آنلاین: زندگی در هم پیچیده کودکان و نوجوانهای ما در گوشیهای موبایل، در بازیهای آنلاین و فضای مجازی گیجی تازهای وارد زندگی والدین کرده است و به آنها این حس را میدهد که کودک یا نوجوان در خانه نیست، با اینکه ظاهراً در خانه است. چگونه میشود اجازه نداد جسم و روان کودک در چنین فضایی از سیطره حواشی چنین دنیایی مصون بماند؟ گفتوگوی ما با دکتر لیلا افضلی، دکترای تخصصی روانشناسی تربیتی، استاد دانشگاه تهران و روانشناس کودک به این موضوع میپردازد. «تمرینهای شناختی رفتاری برای افزایش تاب آوری کودکان» و «مدرسه تاب آور» از تألیفات این پژوهشگر است. به خاطر کمبود فضا نتوانستیم فهرست منابع و رفرنسهای فارسی و انگلیسی را منتشر کنیم.
کودکان و نوجوانهای ما روز به روز به ابزارهای ارتباط مجازی، تلفنهای هوشمند و بازیهای آنلاین وابسته میشوند. من کودک ۱۰ سالهای دارم که حتی وقتی غذا میخورد، تلفن همراه او به عنوان بخشی از تجربه غذا خوردن وسط سفره خودنمایی میکند، چون او نمیخواهد از شخصیتهای محبوب خود جدا شود بنابراین حتی موقع غذا خوردن، پاتریک، آقای خرچنگ و باب اسفنجی باید کنار بشقاب او باشند یا مثلاً ارتباط او با طبیعت قطع است. کمتر گلها را میبیند یا غروب آفتاب را تماشا میکند. در عین حال که این وضعیت ترسناک به نظر میرسد، اما من و مادرش تسلیم این رفتار او شدهایم. آیا ما به عنوان پدر و مادرها دچار وادادگی شدهایم؟
در سالهای اخیر، صحنهای که بسیاری از والدین تجربه میکنند شبیه همان چیزی است که شما شرح دادید: کودکی که هنگام غذا خوردن حاضر نیست از گوشی همراه یا شخصیتهای کارتونی محبوبش جدا شود و حتی «باب اسفنجی» و «پاتریک» باید کنار بشقابش باشند. این وضعیت در نگاه اول ممکن است نشانه «وادادگی والدین» به نظر برسد، اما اگر دقیقتر بررسی کنیم، تصویر پیچیدهتر از آن است.
منظورتان از پیچیدگی چیست؟