اقتصاد دیجیتال پدیدهای است که مرزهای سنتی تجارت را درنوردیده و بازیگران جدیدی را وارد عرصه رقابت کرده است. بر اساس گزارش سازمان تجارت جهانی (WTO)، تجارت دیجیتال در سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۲۲ درصد کل صادرات جهانی را به خود اختصاص داده و این سهم در حال افزایش است.
جوان آنلاین: در عصر اقتصاد دیجیتال، کشورهایی برندهاند که سریعتر از دیگران از مرزهای جغرافیایی عبور و محصولات و خدمات خود را به جهان صادر کنند. امروز دیگر صادرات تنها به کالاهای سنتی محدود نیست؛ خدمات فناوری، محتوا، پلتفرمهای نرمافزاری و محصولات دیجیتال هم سهم قابل توجهی از تجارت جهانی را به خود اختصاص دادهاند. در شرایطی که دنیا با سرعت بیسابقهای به سوی اقتصاد هوشمند حرکت میکند، ایران با دارا بودن جمعیت جوان، نیروی کار تحصیلکرده و زیرساختهای در حال توسعه، فرصتی تاریخی برای ورود قدرتمند به این بازار جدید دارد. اما فرصت به تنهایی کافی نیست. تحقق این هدف بزرگ، نیازمند تغییر رویکرد در سیاستهای صادراتی، بهبود زیرساختها، حمایت از نوآوری و توسعه همکاریهای بینالمللی است.
اقتصاد دیجیتال پدیدهای است که مرزهای سنتی تجارت را درنوردیده و بازیگران جدیدی را وارد عرصه رقابت کرده است. بر اساس گزارش سازمان تجارت جهانی (WTO)، تجارت دیجیتال در سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۲۲ درصد کل صادرات جهانی را به خود اختصاص داده و این سهم در حال افزایش است. از خدمات فناوری اطلاعات گرفته تا آموزشهای آنلاین، از محصولات نرمافزاری تا بازیهای ویدئویی، امروزه صادرات دیجیتال میلیاردها دلار ارزش ایجاد میکند. در این میان، کشورهایی که سریعتر زیرساختهای فناورانه خود را تقویت کردهاند، توانستهاند جایگاههای ممتازی در بازار جهانی کسب کنند. ایران نیز با دارا بودن مزیتهای طبیعی مانند جمعیت جوان، تنوع علمی و فنی و موقعیت ژئوپلتیکی خاص میتواند بخشی از این بازار بزرگ را به خود اختصاص دهد.
وضعیت فعلی ایران در اقتصاد دیجیتال
ایران طی سالهای اخیر شاهد رشد قابل توجهی در بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) بوده است. افزایش ضریب نفوذ اینترنت، توسعه شبکههای داخلی پرداخت الکترونیکی، رشد استارتاپها و گسترش تجارت الکترونیک، زمینهساز پیشرفتهایی در این حوزه شدهاند. برخی برآوردها نشان میدهد ارزش اقتصاد دیجیتال ایران در سال ۱۴۰۳ به بیش از ۱۰ میلیارد دلار رسیده که نسبت به سال ۱۳۹۹ رشد چشمگیری داشته است. در عین حال، صادرات خدمات فناورانه به کشورهای همسایه و برخی کشورهای آسیایی نیز روند رو به رشدی داشته است. با این حال، موانع داخلی و خارجی همچنان اجازه ندادهاند این ظرفیتها به شکوفایی کامل برسند.