شهادت امام حسین (ع) روح و حیاتی تازه به تشیع بخشیده است. به گونهای که واقعه عاشورا با مذهب تشیع پیوندی ناگسستنی داشته و بخش بزرگی از آموزهها و بنیانهای شیعی را تشکیل میدهد. از این رو عزاداری برای امام حسین (ع) و یاران ایشان در محرم و صفر همواره مورد توجه مردم ایران قرار داشته و با آداب و رسومی متنوع در شهرهای مختلف برگزار میشده است.
به گزارش مجله خبری نگار، تاریخنگاران معتقدند اولین دستههای عزاداری که به طور رسمی در خیابانها با مرثیهخوانی و مقتلخوانی انجام شده در دوره حکومت خاندان آلبویه بوده است، اما در دورهها و حکومتهای مختلف با محدودیتها و ممنوعیتهایی مواجه شد و لذا تحت تأثیر تحولات و تغییرات حکومتی قرار گرفت که به سبب اهمیت و جایگاه والای این سنت میان مردم ایران، همواره و در موقعیتهای مختلف برگزاری مراسم عزاداری از سر گرفته شده است.
ایران همواره مقصد سفر بسیاری از جهانگردان بوده است؛ بنابراین آیینها و سنتهای عزاداری امام حسین (ع) نیز توجه جهانگردان و سیاحان را به خود جلب میکرده است؛ لذا آیین عزاداری امام حسین (ع) در بسیاری از سفرنامهها عنوان شده که در ادامه تعدادی از آنها را بیان میکنیم.