نارضایتی از جنگ تعرفهای ترامپ و پذیرش اعضای جدید فرصتی برای ایجاد نظمی غیرغربی در جهان است
جوان آنلاین: بسیاری از کشورها سالها از فرایند تصمیم گیری جهانی کنار گذاشته شدند و بریکس که کشورهای عضو آن اکنون بیش از نیمی از جمعیت جهان و حدود ۴۰درصد از تولید اقتصاد جهانی را در اختیار دارند، امکان آن را فراهم کرده که صدای این کشورها را تقویت کند. حالا همزمان با افزایش سرعت ورود بازیگران تازهنفس به بریکس و تهدیدهای تجاری ترامپ و سراشیبی دلار فرصتی فراهم شده است کشورهای عضو، پاسخی عملی به بیعدالتیهای ساختاری نظم بینالملل بدهند و نظمی تازه و غیرغربی در جهان ایجاد کنند. این اتحاد چگونه امکانپذیر میشود؟
از آبان ۱۴۰۳ که سران کشورهای عضو بریکس در کازان روسیه گرد هم آمدند تا هم اکنون که هفدهمین اجلاس سران بریکس در برزیل در حال برگزاری است، حدود هشت ماه میگذرد، اما تحولات جهانی به اندازهای در این زمان با سرعت پیش رفته که سیاستهای اعضا را دستخوش تغییرات جدیتری کرده است. کشورهای اعضای بریکس حالا بیش از هر زمان دیگر به دنبال آن هستند تا نقش سیاسی پررنگ تری برای این ائتلاف و تبدیل آن به وزنهای در برابر نفوذ امریکا باشند. با توجه به دو نقطه تنش اصلی در جغرافیای نظم جهانی یکی در مرزهای روسیه و اوکراین و دیگری میان ایران و رژیم صهیونیستی بدیهی است اجلاس اخیر بریکس از این برخوردهای ژئوپلتیکی تأثیر بگیرد. کشورهای بریکس از ابتدا به دنبال آن بودهاند که با محوریت شرق و جنوب جهانی نظمی غیرغربی را در جهان ایجاد کنند؛ موضوعی که رئیسجمهور برزیل نیز در افتتاحیه اجلاس اخیر بر آن تأکید داشت. لوئیس ایناسیو لولا داسیلوا، رئیسجمهور برزیل یکشنبه ۱۵ تیر در سخنرانی خود در نشست تجاری بریکس هشدار داد که کشورهای نوظهور باید در اصلاح نهادهای کلیدی جهانی مانند شورای امنیت سازمان ملل متحد و صندوق بینالمللی پول، نقش پیشبرندهای ایفا کنند. به باور وی این نهادها دیگر نماینده واقعی نظم نوین جهانی نیستند و باید جای بیشتری برای مشارکت کشورهای جنوب جهانی قائل شوند.
ورود بازیگران تازه نفس به بریکس
براساس اعلامیه گروه بریکس، ۱۰ کشور از مناطق مختلف جهان به عنوان اعضای شریک رسمی به این گروه پیوستهاند. فهرست کامل اعضای جدید بریکس به عنوان کشورهای شریک شامل بلاروس، بولیوی، قزاقستان، کوبا، اندونزی، نیجریه، مالزی، تایلند، ویتنام، اوگاندا و ازبکستان است. شتاب بریکس در پذیرش اعضای جدید و توسعه جغرافیایی زمینهساز آن شده است تا قدرت درون بریکس بازآرایی شود. کارشناسان تأکید دارند که ورود اعضای جدید به بلوک بریکس باعث افزایش وزنه این گروه در سطح جهانی میشود و با این روند جهان به سمت یک نظم چندقطبی حرکت میکند. با این حال وجود برخی ملاحظات سیاسی و موضعگیریهای محافظهکارانه برخی اعضا در قبال جریانات مهم بینالمللی ارائه چهرهای یکپارچه از بریکس را بیش از هر زمان دیگر ضروری ساخته است. این مهم با حضور پررنگتر اعضای بریکس به خصوص چین و روسیه بیشتر امکانپذیر میشود. در حال حاضر چین از نقش محوری در سازوکار بریکس برخوردار است. چین نه تنها موتور اقتصادی بریکس است بلکه قادر است در شکلدهی به تصمیمات مهم و کلیدی نقش تعیین کنندهای ایفا کند.