وزیر جهاد: برای اجرای الگوی کشت و آن چیزی که هدفگذاری شده حتماً نیاز به مشوقهای قوی داریم تا بتوانیم بدعتهای گذشته و کشتهایی را که به عنوان الگو جا افتادهاند، تغییر دهیم
جوان آنلاین: زنگ خطر کمآبی در کشور به صدا درآمده است و اصلاح الگوی مصرف و کشت بیش از گذشته ضروری به نظر میرسد. اصلاح الگوی کشت در سومین سال اجرا قرار دارد. براساس این طرح، کشاورزان براساس نقشه راهی که وزارت جهاد کشاورزی برای تمام استانها و شهرستانها ترسیم کرده است، باید محصولات سازگار با آب و هوای آن منطقه را کشت و در برخی مواقع به ناچار از کشت محصولی اقتصادی و پرآب بر صرفنظر کنند. در سه سال گذشته به دلیل کمبود اعتبارات این طرح به خوبی اجرایی نشده است، اما با توجه به تشدید مشکلات آبی در کشورمان، به منظور حفظ منابع آبی و امنیت غذایی کشور، رئیسجمهور به وزرای «جهاد کشاورزی» و «کشور» و استانداران در سرتاسر کشور دستور داد اصلاح و اجرای الگوی کشت سراسری را بهعنوان اولویتی فوری و ضروری در دستور کار خود دهند. این دستور، مسئولان را در موقعیت اجرای یکی از حساسترین برنامههای ملی قرار داده و بدیهی است در شرایط بحرانی امروز، اجرای سراسری الگوی کشت دیگر فقط یک توصیه نیست، بلکه یک وظیفه فوری برای نجات امنیت غذایی ایران است که قطعاً بدون تخصیص اعتبارات لازم و طرحهای حمایتی از بهرهبرداران کشاورزی بیثمر میماند.
تولید محصولات کشاورزی بدون رعایت الگوی کشت، توجه به مصرف آب و اقتصادی بودن محصول، نسخهای است که ریسکپذیری تولید را افزایش میدهد و بازار را بر هم میزند و تعداد زیادی خردهبازار ایجاد میکند.
۵۰ سال است در ادبیات کشاورزی ایران مطرح میشود که الگوی کشت را اجرا کنیم، اما برای اینکه مالکیت در دست مردم و کشاورز است، امکان تغییر الگوی کشت به صورت دستوری و اجبار وجود ندارد. مصوبه الگوی کشت به سال ۱۳۸۸ بازمیگردد، اما هرسال به بهانههای مختلف محقق نشد، چالش اصلی عدماجرای این مصوبه عدم تخصیص اعتبارات و منابع لازم بود که متأسفانه مسئولان سازمان برنامه و بودجه از تخصیص اعتبارات به بهانه کمبود منابع مالی دولت خودداری میکردند. مصوبه الگوی کشت در سال زراعی ۱۴۰۲- ۱۴۰۱ (۱۸ مهر ۱۴۰۱) به استانها ابلاغ شد. این مصوبه در سال نخست اجرا موفقیت خوبی داشت، اما از سال ۱۴۰۲ تاکنون آمار چندان موفقی از سوی وزارت جهاد کشاورزی منتشر نشده است.
غلامرضا نوریقزلجه، وزیر جهاد کشاورزی در بدو ورود به وزارت جهاد کشاورزی از ناکافی بودن اعتبارات این طرح سخن گفت و با انتقاد از کمبود اعتبارات این طرح میافزاید: برای اجرای الگوی کشت و آن چیزی که هدفگذاری شده حتماً نیاز به مشوقهای قوی است تا بتوانیم بدعتهای گذشته و کشتهایی را که بهعنوان الگو جا افتادهاند، تغییر دهیم. گرچه سازمان تحقیقات الگوهای کشاورزی را برای استانها تعیین و ابلاغ کرده، اما واقعیت این است که اجرای کامل این الگوها نیاز به اعتبار دارد، اکنون بخش زیادی از آن را خود کشاورزان تأمین میکنند، این اعتبارات به عنوان مشوق باید استفاده شود تا کشاورزان را ترغیب کنیم، اما اعتباری در این زمینه اختصاص نیافته است.