فردوسی و شاهکار شاهوار او شاهنامه که بهینِ نامهها و کتابها خوانده میشود، نه تنها در ایران و تاجیکستان و افغانستان بلکه در جهان به عنوان کاخ مجلل دانای توس قامت افراخته و شکوهوعظمت آن از نظر کسی پوشیده نیست.
به گزارش مجله خبری نگار، در تاجیکستان، زادگاه من نامهای قهرمانان شاهنامه، رستم، اسفندیار، سیاوش، منیژه، بیژن، گردآفرید، جمشید… فراوان است، اما نامهای سودابه، گرسیوز، افراسیاب، گروی، دمور… را به فرزندان نمیگذارند، بزرگسالان میگویند اینها آدمان بدند و فردوسی هم آنها را دوست ندارد.
اوایل قرن بیست میلادی تحقیق شاهنامه در ایران آغاز شد و در ورا رودان، ازجمله تاجیکستان نخستین گام جدّی در این امر سالهای سیام قرن بیست برداشته شد. زمانی که هزاره فردوسی در سراسر جهان تجلیل میشد، استاد صدرالدّین عینی (۱۸۷۸-۱۹۵۴) -بنیانگذار ادبیات نوین تاجیک رساله تحقیقی درباره فردوسی و شاهنامه او را سال ۱۹۳۴ تألیف نمود که بعدها در سال ۱۹۴۰ به صورت کامل منتشر شد.