با گسترش سرمایهگذاری در تولید و هدایت نقدینگی به سمت فعالیتهای مولد، درآمد و بهرهوری ارتقا و معیشت مردم بهبود مییابد این همان راهی است که اقتصاد را از بحران عبور میدهد
جوان آنلاین: «اقتصاد میگوید رفاه از طریق افزایش سرمایه و تولید برای مردم ایجاد میشود…» این بخشی از صحبت سید علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد در دومین نشست شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی است. سخنی که شاید در نگاه نخست بدیهی جلوه کند، اما حقیقتی استوار در دل تمام نظریههای رشد اقتصادی است. رفاه، نه با توزیع پول و یارانه و نه با گسترش واردات و مصرف، بلکه با سرمایهگذاری در تولید پایدار شکل میگیرد. وقتی سرمایه به کار میافتد و چرخ تولید میچرخد، کالا فراوان میشود، بهرهوری افزایش مییابد، درآمد خانوارها بالا میرود و فرصتهای شغلی تازه پدید میآید. این همان معادلهای است که اقتصادهای موفق بر آن بنا شدهاند و امروز بیش از هر زمان دیگری، برای اقتصاد ایران ضرورتی حیاتی دارد. رهبر انقلاب نیز در پیام نوروزی خود، سال ۱۴۰۴ را «سال سرمایهگذاری برای تولید» نامگذاری کردند؛ امتداد همان خط فکری که در سالهای اخیر با شعارهایی، چون «جهش تولید»، «تولید؛ پشتیبانیها، مانعزداییها» و «تولید دانشبنیان، اشتغالآفرین» دنبال شده است. چنین نامگذاریهایی صرفاً شعارهای نمادین نیستند، بلکه نقشهراهیاند برای اصلاح مسیر اقتصاد و بازگشت به اصل بدیهی که تولید، ستون فقرات رفاه ملی است.
اقتصاد، در سادهترین تعریف، علمی است که به تخصیص منابع محدود برای برآوردن نیازهای نامحدود بشر میپردازد. در این میان، دو مسیر کلی همواره پیش روی کشورهاست، یا منابع را به مصرف و تجارت غیرمولد بسپارند و با واردات و سوداگری معیشت امروز مردم را تأمین کنند، یا سرمایهها را به سمت تولید هدایت کنند؛ تا علاوه بر تأمین نیاز امروز، آیندهای پایدار و روشن برای جامعه رقم بخورد. سخن مدنیزاده درباره رفاه از مسیر تولید، دقیقاً بازتاب انتخاب دوم است؛ انتخابی که اگرچه دشوار و زمانبر است، اما تنها راه خروج از چرخههای رکود، تورم و بیکاری محسوب میشود.
در مدلهای کلاسیک رشد و نظریههای نوین، تولید و انباشت سرمایه جایگاهی محوری دارد. تجربه جهانی نیز نشان میدهد؛ کشورهایی که مسیر توسعه را طی کردهاند، با سرمایهگذاری سنگین در زیرساختها، صنایع و فناوری توانستهاند نرخ اشتغال را افزایش دهند و سطح رفاه را بالا ببرند. تولید نهتنها به معنای ساخت کالا که به مفهوم خلق ارزش افزوده است؛ از یک کارخانه صنعتی گرفته تا یک شرکت دانشبنیان و حتی یک مزرعه کشاورزی مدرن، همگی در زنجیره تولید ملی جای دارند. وقتی این زنجیره تقویت شود، عرضه کالا و خدمات افزایش مییابد، تورم مهار میشود، درآمد سرانه رشد میکند و بیکاری کاهش مییابد.
در ایران امروز ما، ضرورت این مسیر بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. برآوردها نشان میدهد؛ در سالجاری دولت با کسری بودجه مواجه است. بخش قابل توجهی از منابع مالی کشور صرف جبران این شکاف میشود و نقدینگی عظیمی که باید به سوی تولید حرکت کند، به بازارهای موازی یا اوراق بدهی کشیده میشود. نتیجه، تورمی فرساینده و کاهش توان سرمایهگذاری در بخش مولد است. به همین دلیل، رهبر انقلاب در نامگذاری سال جدید بر «سرمایهگذاری برای تولید» تأکید کردند؛ یعنی تغییر مسیر نقدینگی از مسیرهای غیرمولد به سمت موتور اصلی رفاه.