کارشناسان معتقدند عضویت ایران در سازمانها و اتحادیههای مختلف اعم از بریکس و شانگهای امکان خنثیسازی تحریمها را بیش از گذشته برای ما فراهم کرده است
جوان آنلاین: بازار کشورمان سالهاست با عامل «انتظار» زندگی میکند. هر بار که خبر از مذاکره یا توافقی منتشر میشود، قیمتها آرام میگیرند، هر بار هم که سخن از تحریم جدیدی به میان میآید، بازار دچار شوک میشود. این بار هم داستان مشابهی در حال تکرار است. در حالی که بسیاری مکانیسم ماشه را تهدیدی اقتصادی میدانند، کارشناسان معتقدند اثر واقعی این مکانیسم بر اقتصاد ایران پیشتر مستهلک شده و اگر برای مواجهه با فعال شدن مکانیسم ماشه برنامهریزی و اقدام کنیم، میتوان آثار روانی و واقعی آن را مدیریت کرد و هزینه آن بر اقتصاد را به حداقل رساند. وظیفه اصلی سیاستگذار، مدیریت اثر روانی تحریم است. این امر نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ و هوشمندانه در سطوح اقتصادی، رسانهای و امنیت روانی است. کاهش ابهام و ترس عمومی، اولین گام در مهار انتظارات تورمی است. در این خصوص عضو هیئت رئیسه مجلس معتقد است عضویت ایران در سازمانها و اتحادیههای مختلف اعم از بریکس و شانگهای امکان دور زدن تحریمها را بیش از گذشته برای ما فراهم کرده است و میتوانیم با تعامل بیشتر با اعضای مهم چنین نهادهایی از این شرایط نیز عبور کنیم.
این روزها موضوعی به عنوان «مکانیسم ماشه» بیشتر نقل محافل به خصوص محافل اقتصادی است. برای واکای آن باید به ۱۰ سال قبل برگردیم. در سال ۱۳۹۴ دولت وقت ابتدا با این ادعا که با مذاکره بنا دارد تحریمها را بردارد و مشکلات اقتصادی را برطرف کند رفتهرفته به قول علیاکبر صالحی از «دبه» طرف مقابل سخن گفت و از حل مشکلات اقتصادی عقب نشست، اما کاش موضوع به همین جا ختم میشد، شوربختانه آنها با گنجاندن سازوکاری موسوم به «ماشه» در برجام موافقت کردند که امروز بعد از ۱۰ سال به یکی از پاشنهآشیلهای تحریمها تبدیل شده است، با این حال کارشناسان معتقدند جمهوری اسلامی ایران از ابتدای انقلاب با تحریمها مواجه بوده و راه خنثیسازی آن را میداند، بنابراین جای نگرانی در حدی که در جامعه تزریق میشود، نیست و باید انتظارات تورمی مدیریت شود.
تصویر ذهنی ایرانیان پس از بازگشت قطعنامهها این است که تحریمها به بخشی از زندگی دائمی تبدیل شدهاند. این تصویر، هرچند ممکن است از نظر اقتصادی اغراقآمیز باشد، اما در اقتصاد رفتاری، نقش تعیینکنندهای دارد. تجربه نشان میدهد، آنچه تورم را در ایران تشدید میکند، فقط محدودیتهای واقعی تجارت نیست، بلکه ترس و بیاعتمادی به آینده است.
واقعیت این است که اقتصاد ایران از سال۲۰۱۸، پس از خروج یکجانبه امریکا از برجام، تحت فشار شدیدترین تحریمهای ثانویه قرار گرفته است؛ تحریمهایی که عملاً همه ظرفیتهای اصلی اقتصاد ایران، از صادرات نفت گرفته تا نظام بانکی، بیمه، کشتیرانی و حتی تجارت غیرنفتی را هدف قرار دادهاند. در چنین بستری، بازگشت تحریمهای شورای امنیت، بهواسطه مکانیسم ماشه، نه مسیر جدیدی میگشاید و نه حلقه تازهای بر زنجیر تحریمها اضافه میکند. با نزدیکشدن به پایان ضربالاجلهای توافق هستهای و تشدید مواضع کشورهای غربی، بار دیگر واژه «مکانیسم ماشه» به صدر اخبار و تحلیلها بازگشته است؛ سناریویی که بر اساس قطعنامه۲۲۳۱ شورای امنیت امکان بازگشت خودکار تحریمهای بینالمللی علیه ایران را فراهم میکند و در میان افکار عمومی نیز نگرانیهایی جدی درباره آینده اقتصادی کشور پدید آورده است.