سینمای دفاع مقدس و فیلمهای ارزشی از قطعات تفکیکناپذیر پازل فرهنگی و اجتماعی کشور قلمداد میشوند. از این رو، به منظور مخاطب شناسی این نوع آثار و شناخت مدلهای توسعه مخاطبان با چند تن از سینماگران و صاحبنظران به گفتگو نشستیم.
سوره سینما – امیرحسام شادکام : سینما، اساسا، با مخاطب زنده است. وقتی مخاطبی نیست، وقتی صندلی ها خالی است، وقتی صدای نفس و هیجان مخاطب در تاریکی سالن سینما حس نمی شود و وقتی انعکاس صوت و تصویر در سالن خالی سینما بپیچد سینما معنایش را از دست می دهد. به تعبیری، مخاطب بالقوه در متن جامعه قرار دارد و زمانی پایش را داخل سینما بگذارد به مخاطب سینما تبدیل می شود. شناخت مخاطب کاری سخت و پیچیده است. ورود به دنیای خاطره ها، احساسات و هیجانات مخاطب هوش و هنر می خواهد. صرف ساختن فیلم ولو، خوش ساخت و هنری دردی را دوا نمی کند. مواجهه آگاهانه با نبض جامعه، مردم و تحولات اجتماعی باعث می شود تا یک اثر مردم را به سالن ها بکشاند، و باعث شود تا شاهد صف های طویل، نوبت های بلندمدت رزرو، هجوم یکپارچه و تماشای مکرر تا پاسی از شب برای یک فیلم باشیم.
فیلم های زیادی ساخته می شوند که شریف و ارزشمند هستند، از مضامین و پیام های نابی برخوردارند، تعدادی از این آثار با مخاطب – با طیف های مختلف مردم – پیوند می خورند ولی تعدادی زیادی از آن ها هم، متاسفانه برغم داشتن مولفه ها و مختصات خوب مضمونی، محتوایی و ساختاری با مردم ارتباط برقرار نمی کنند. مخاطب با آن ها همراه نمی شود، بعد از یکبار دیدن به کسی توصیه اش نمی کند. در چنین وضعیتی تکلیف چیست؟ این در حالی است با نگاهی گذرا می بینیم که درصدر جدول پرتماشاگرترین فیلم های پس از انقلاب اسلامی، اغلب آثاری دیده می شود که رویکرد به ارزش ها داشته اند. فیلم هایی چون «عقاب ها»، «کانی مانگا»، «اخراجی ها». آیا به صرف پیام خوب فیلم سینماها باید در سالن های خالی این نوع آثار را پخش کنند؟ آیا فقط روی پرده بودن فیلم ولو بدون مخاطب دردی از تهیه کننده، کارگردان یا مرکز تولیدکننده آن دوا می کند؟ آیا کارگردان چنین فیلمی با طیب خاطر راضی است که سالن های چند صد نفره سینما با مخاطبان معدود و انگشت شمار و یا حتی، خالی فیلمش را پخش کند؟ آیا برای این ظرفیت شریف فرهنگی و سینمایی کشور باید سبد مصرف دیگری طراحی شود؟ و … چاره چیست؟ وقتی منصفانه و واقع بینانه نگاه کنیم برخی فیلم ها تولیدشان در چشم انداز فرهنگی و اجتماعی لازم و ضروری است حتی، اکر مخاطبان عمومی سینما از آن ها استقبال نکنند. چه می توان کرد؟