در سالهای اخیر، جهان شاهد خونبارترین دوره جنگی پس از پایان جنگ سرد بوده است. تنها بین سالهای 2021 تا 2024 حدود 750 هزار نفر در جنگها با گلوله و بمب کشته شدند و میلیونها نفر دیگر نیز قربانی پیامدهای غیرمستقیم درگیریها مانند گرسنگی، بیماری و فروپاشی زیرساختها شدند.
در سالهای اخیر، جهان شاهد خونبارترین دوره جنگی پس از پایان جنگ سرد بوده است. تنها بین سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ حدود ۷۵۰ هزار نفر در جنگها با گلوله و بمب کشته شدند و میلیونها نفر دیگر نیز قربانی پیامدهای غیرمستقیم درگیریها مانند گرسنگی، بیماری و فروپاشی زیرساختها شدند. با این حال، حتی آغازگران اصلی این جنگها نیز دستاورد روشنی به دست نیاوردهاند. جنگ روسیه در اوکراین به باتلاقی فرسایشی برای ولادیمیر پوتین تبدیل شده و جنگ آمریکا علیه ایران نیند با اتکا به فرسایش و مقاومت طولانیمدت، قدرت برتر را تحت فشار قرار دهد. تفاوت امروز این است که بازیگران کوچکتر نیز به سلاحهای دقیق و فناوریهای پیشرفته دسترسی دارند.
در کنار این تحولات، قواعد و هنجارهای جنگ نیز بیش از گذشته تضعیف شدهاند. حمله به غیرنظامیان، زیرساختهای درمانی و استفاده از مجازات جمعی به بخشی عادی از بسیاری درگیریها تبدیل شده است. این روند نهتنها از نظر اخلاقی خطرناک است، بلکه میتواند امنیت شهروندان کشورهای غربی را نیز در آینده تهدید کند؛ زیرا جنگهای آینده با پهپادها و موشکهای دوربرد، مرز میان جبهه و شهر را بیش از گذشته از بین خواهند برد.
واقعیت تازه این است که جنگ دیگر ابزار آسانی برای تحمیل اراده قدرتهای بزرگ نیست. فناوریهای هوشمند هزینه آغاز جنگ را بالا بردهاند و به کشورهای ضعیفتر امکان دادهاند در برابر قدرتهای بزرگ مقاومت کنند. همین موضوع باعث شده جنگهای انتخابی، طولانیتر، پرخرجتر و بینتیجهتر از گذشته شوند./ دنیای اقتصاد