افتتاح کریدور زمینی ایران و پاکستان، انحصار دریایی امارات در ترانزیت غرب آسیا را شکست؛ مسیری که با اتصال به کریدور 60 میلیارد دلاری چینیها، محاصره تنگه هرمز را دور میزند.
دستور کار جدید ایران برای دور زدن تنگه هرمز، این بار روی زمین کلید خورد. کریدور تازهافتتاح شده میان تهران و اسلامآباد که بر پایه توافق حملونقل جادهای ۲۰۰۸ دو کشور فعال شده، اکنون شش مسیر زمینی را از بنادر کلیدی پاکستان (گوادر، کراچی و بندر قاسم) به گذرگاههای مرزی ایران در تفتان و گبد متصل میکند.
هدف فعالسازی این کریدور، جابجایی کالا از جنوب به شمال بدون نگرانی از ناوهای آمریکایی و محدودیتهای دریایی است.
طبق گزارش شورای امور بینالملل روسیه (RIAC)، نخستین محموله تجاری این کریدور موفقروژه راهآهن چابهار-زاهدان را با پیشرفت بیشتر از 90 درصد دنبال میکند. این خط ریلی که تا پایان بهار ۲۰۲۶ به بهرهبرداری میرسد، بخشی از کریدور شمال-جنوب محسوب میشود و قرار است بنادر جنوبی ایران را به روسیه و آسیای مرکزی متصل کند.
کارشناسان معتقدند که ترکیب این دو کریدور (شرقی- غربی و شمال-جنوب) یک مثلث لجستیکی پدید میآورد که نقش ایران را از یک کشور ترانزیتی به هاب منطقهای ارتقا میدهد.
در این میان، بازنده بزرگ میدان امارات متحده عربی است. دبی و ابوظبی که سالها قطب اصلی ترانزیت و ریاکسپورت (صادرات مجدد) کالا به ایران و آسیای مرکزی بودند، اکنون با کریدوری زمینی و کمهزینه مواجه شدهاند.
هرچند کارشناسان تأکید دارند جادهها هرگز جایگزین کامل کشتیها نمیشوند، اما در شرایط بحرانی و تشدید تنشهای نظامی در تنگه هرمز، همین مسیرهای زمینی میتوانند جریان تجارت را زنده نگه دارند.