در شرایطی که بسیاری از اقتصاد‌های جهان با بحران‌هایی، چون تورم، رکود، جنگ، تحریم، ناامنی انرژی و تغییرات اقلیمی روبه‌رو هستند، توجه به انرژی‌های تجدیدپذیر دیگر صرفاً یک انتخاب زیست‌محیطی نیست؛ بلکه به بخشی از راهبرد بقا و بازسازی اقتصادی کشور‌ها تبدیل شده است. بررسی تجربه کشور‌های مختلف نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری در انرژی‌های پاک، علاوه بر کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی، توانسته به ایجاد اشتغال، جذب سرمایه خارجی، کنترل هزینه‌های انرژی و حتی کاهش تنش‌های سیاسی و اقتصادی کمک کند.

پس از بحران انرژی ناشی از جنگ روسیه و اوکراین، بسیاری از کشور‌های اروپایی به این جمع‌بندی رسیدند که اتکای بیش از حد به منابع سنتی انرژی می‌تواند اقتصاد آنها را در برابر شوک‌های سیاسی آسیب‌پذیر کند. در همین راستا، کشور‌هایی مانند آلمان، اسپانیا و دانمارک با سرعت بیشتری به سمت توسعه انرژی خورشیدی و بادی حرکت کردند. دولت آلمان با اجر تحریم، جنگ، شوک‌های قیمتی و اختلالات زنجیره تأمین، آسیب کمتری می‌بینند. علاوه بر این، صنایع مرتبط با انرژی‌های نو معمولاً اشتغال‌زا هستند و می‌توانند بخشی از رکود بازار کار را جبران کنند.

با این حال، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر بدون چالش نیست. بسیاری از اقتصاد‌های بحران‌زده با کمبود سرمایه، ضعف زیرساخت، فناوری محدود و بی‌ثباتی سیاست‌گذاری مواجه‌اند. برخی کشور‌ها نیز به‌دلیل وابستگی شدید بودجه به صادرات نفت و گاز، در برابر گذار انرژی مقاومت می‌کنند. از سوی دیگر، اجرای پروژه‌های بزرگ تجدیدپذیر نیازمند دسترسی به فناوری، شبکه برق پایدار و سرمایه‌گذاری بلندمدت است؛ مسائلی که در شرایط بحران اقتصادی، تأمین آنها دشوار می‌شود.
فاطمه یاراحمدی، استاد دانشگاه