اقتصاد ۲۴-درحالیکه اقتصاد ایران در یک دهه اخیر به خاطر تشدید تحریمها، ریسکهای غیراقتصادی و افزایش بیثباتیهای اقتصاد کلان با خروج سرمایه و عدم وصول درآمدهای نفتی دست به گریبان بوده است، کشورهای منطقه با بهرهگیری از درآمدهای نفتی و جذب سرمایه خارجی مسیر دیگری را برای اقتصاد خود ترسیم کردهاند. این کشورها توجه خود را معطوف به محیطهای جدید کردهاند و با ایجاد بنگاههای بزرگ در این زمینه، پیشرانهای غیرنفتی تازهای برای اقتصاد خود بهوجود آوردهاند.
درآمد برخی از این شرکتهای منطقهای در ۱۲ماه اخیر حتی از کل صادرات نفت ایران بیشتر بوده و توسعه هر چه بیشتر آنها از نظر ابعاد، درآمد و تعداد دور از انتظار نیست. این در حالی است که عمده درآمدهای نفتی ایران صرف هزینههای جاری کشور میشود و در برخی مواقع میزان استهلاک از تشکیل سرمایه سبقت گرفته است. در این شرایط، اقتصاد ایران در این سالها نه توانسته از ظرفیت سرمایههای خارجی و صنایع صادراتمحور بهره بگیرد و نه درآمدهای نفتی آن منجر به سرمایهگذاری در پیشرانهای اقتصادی غیرنفتی شده است.
درحالیکه افت شدید درآمدهای نفتی به پاشنه آشیل اقتصاد ایران تبدیل شده و در سالهای اخیر نابسامانیهای گستردهای را در سطح کلان به بار آورده است، بررسی شرکتهای بزرگ همسایه غربی و جنوبی ایران نشان میدهد که این بنگاههای بزرگ درآمد و سود قابلتوجهی کسب میکنند. عملکرد این بنگاههای بزرگ نشان میدهد اقتصاد ایران تا چه حد از ظرفیتهای بالقوه سایر فعالیتهای اقتصادی غافل بوده و نقش پررنگ بخش نفت موجب شده نوسان در درآمدهای این بخش، تمام اقتصاد ایران را دچار تلاطم کند.