اقتصاد۲۴- میرا قربانی فر – سال ۱۴۰۲ در حالی به پایان رسید که تورم از مرز ۴۰ درصد به روایت آمارهای رسمی عبور کرده است. در همین حال انتخاباتی در سال ۱۴۰۲ برگزار شد که منجر به حضور بیشتر مخالفان FATF در مجلس ایران شده است. مخالفانی که همواره با هر نوع مذاکره جهانی مخالف بودهاند حالا در حالی اکثریت مجلس را به دست گرفته اند که وضعیت اقتصادی هر روز برای شهروندان ایرانی سختتر میشود.
مساله بحرانهای تجارت خارجی ایران و پیش بینی از سال ۱۴۰۳ باعث شد به سراغ مسعود دانشمند، اقتصاددان و عضو هیات مدیره اتاق ایران و چین برویم و نظرات وی را درباره دورنمای اقتصاد ایران در سال جدید جویا شویم.
** برآورد شما از وضعیت اقتصادی کشور در یک سال اخیر چیست؟ خاطرم هست که شما درباره حل بحرانهای اقتصادی به حل مشکل FATF اشاره داشتید و حتی تاکید داشتید که هر ۴ معاهده باید با هم و همزمان پذیرفته شود. حالا با توجه به اینکه انتخابات مجلس برگزار شده و نمایندگانی انتخاب شدهاند که به وضوح با هر نوع مذاکرات جهانی و پیوستن به FATF مشکل دارند و شرایطی که کشور در سالهای اخیر از سر گذرانده است، شرایط را چطور ارزیابی میکنید؟
– خب بگذارید ابتدا از FATF شروع میکنم. اکنون شاهد هستیم که مجموعهای از کشورها عضو FATF هستند و این مجموعه کشورها نیز تقریبا همه دنیا به غیر از سه چهار کشور را شامل میشود، که یکی از این کشورها نیز ما هستیم که عضو این مجموعه نیستیم. حالا مجموعه اینها، چون با هم هستند، زورشان میرسد. مواردی را نیز تصویب میکنند که میگویند اگر یکی از کشورهایی که عضو FATF است با یکی از کشورهایی که مانند ایران عضو لیست سیاه هستند، خودشان هم بهعنوان تحریم ثانوی، وارد لیست سیاه میشوند.
این بدان معناست که یعنی اجازه نمیدهند کشورهای دیگر نیز با ما معامله کنند. در نتیجه ما که اینجا تنها افتاده ایم، زیانکار میشویم. در همین حال باید توجه کنیم که جاهایی است که باید عقلانیت را حاکم کنیم. عقلانیت اکنون این است که این سیستم الان زورش میرسد، اقتصاد ما هم از این صدمه میبیند. باید با آنها گفتگو کرده و راه حل پیدا کنیم. در همین راستا یک قدم مثبت را آقای خاندوزی برداشته که نامهای به FATF نوشته بود که طبق فلان معاهده و فلان مصوبه شورای امنیت، ما نباید جزو لیست سیاه باشیم. اما در نهایت خودمان این را پیگیری نکردیم.
همین چند روز پیش که دوباره جلسه برگزار شد، دیدیم که دوباره ما را در لیست سیاه ابقا کردند؛ بنابر این شواهد ما باید با کارگروه اقدام مشترک گفتگو کنیم. تا گفتگو هم نکنیم، این موارد حل نمیشود. حل هم نشود، همین مشکلاتی که داریم، ادامه خواهد یافت. الان اگر فرض کنید که همه تحریمهای ما را نیز بردارند، باز FATF اجازه نمیدهد که بتوانیم تجارت آزاد با دنیا انجام دهیم؛ بنابراین لازمه کار این است که محدودیتها و محرومیتهای نپذیرفتن FATF برداشته شود، و بعد بلافاصله مشکلات سوئیفتمان را حل کنیم.