اقتصاد۲۴- در روزهای اخیر موسسه هریتیج گزارش جدیدی از شاخص آزادی اقتصادی در سرتاسر دنیا منتشر کرد. در این گزارش، ایران در جایگاه ۱۶۹ در بین ۱۷۶ کشور موجود در این رتبهبندی قرار دارد. در واقع این گزارش ایران را در بین ۱۰ تا از بستهترین اقتصادهای دنیا معرفی میکند. اگرچه رتبه ایران در این گزارش نسبت به گزارش پیشین تغییر نکرده است، اما امتیاز ایران در شاخص آزادی اقتصادی از ۴۲.۲ به ۴۱.۲ کاهش یافته است.
مطالعات مختلف در سرتاسر دنیا به اهمیت آزادی اقتصادی در کشورها در راستای توسعه، و رشد اقتصادی تأکید میکنند. طبق مطالعات، در کشورهایی که آزادی اقتصادی بالاتری وجود دارد، درآمد سرانه و شاخصهای مرتبط با رفاه وضعیت بهتری نسبت به کشورهایی با آزادی اقتصادی پایین دارند.
در این یادداشت، به بررسی گزارش آزادی اقتصادی که توسط موسسه هریتیج منتشر شده میپردازیم. به طور کلی، آزادی اقتصادی در یک کشور، ۴ شاخص عمده را بررسی میکند. حکمرانی قانون، که در آن احترام به حق مالکیت، صداقت دولت (شاخصی مبتنی بر اندازهگیری فساد)، و کارا بودن نظام قضایی بررسی میشود. اندازه دولت، که میزان مخارج دولت، بار مالیاتی، و سلامت مالی را محاسبه میکند. کارا بودن نظام قانونگذاری، که آزادی کسب و کارها، آزادی نیروی کار، و آزادی پولی (شاخصی مبتنی بر کنترل نرخ تورم بدون مداخلات قیمتی) را برسی میکند. در نهایت باز بودن بازارها، که در آن آزادی تجارت، آزادی سرمایهگذاری، و آزادی مالی بررسی میشود.