اقتصاد۲۴- رشد سریع ارقام بودجه طی چند سال گذشته نه تنها هزینههای حقیقی کشور را به طور کامل پوشش نداد، بلکه عوامل مختلفی از جمله جمعیت گسترده ایران را نیز نادیده گرفت. ثمره این مسیر، کسری بودجه بود، کسری که انتقال آن به سالهای آینده، باعث افزایش مداوم عددی بودجه شد؛ افزایشی، که تورم ساختاری را تقویت کرد.
به تعبیر اقتصاددانان، تورم ساختاری زمانی به وجود میآید که سیاستگذاری ناسازگار با زیرساختهای اقتصادی منجر به افزایش تقاضا میشود. به عبارت دیگر، گسترش نامتناسب تدارکات دولتی و سازمانها باعث افزایش ناکارآمدی اقتصادی میشود و در عین حال، قدرت خرید را بیشتر میکند. این افزایش ناکارآمدی موجب کاهش فعالیتهای بخش خصوصی میشود و تقاضای بیشتری در بازار ایجاد میکند. همین اتفاق در بودجههای ایران رخ داده است. هر افزایش در نرخ تورم، دولت را مجبور به افزایش دستمزدها میکند تا تورم را پوشش دهد. این منجر به گرفتار شدن اقتصاد ایران در دور مارپیچ قیمت و دستمزد شده است.
بررسی بودجهریزی ایران نشان میدهد که بخشی از افزایشهای بودجه، مبتنی بر تقاضاهای مصنوعی و نه واقعیتهای اقتصادی کشور است. این به این معناست که عواملی مانند تقاضاهای ساختگی و اعطای بودجه به منظور امور غیرضروری، تورم ساختاری را تشدید میکنند و در توسعه اقتصادی مؤثر نیستند. بودجههای سالیانه شامل منابع و مصارفی است که بخشی از آن به شرکتهای دولتی و مؤسسات وابسته به دولت اختصاص دارد. برخی از این شرکتها به طور معمول زیانده هستند و بار مالی آنها به بودجه فشار میآورد. همچنین، بخشی از مصارف به اهدافی خارج از توسعه اقتصادی اختصاص یافته است، مانند امور مذهبی و تبلیغات اسلامی.