
اقتصاد۲۴- گردش مالی صنعت گوشی تلفن همراه در ایران سالانه بین ۳ تا ۴ میلیارد دلار تخمین زده میشود؛ اما زنجیره عرضه و تقاضای موبایل که از واردات شروع میشود و به مصرفکننده نهایی میرسد؛ در فضایی غیرشفاف به کار خود ادامه میدهد. غیررسمی بودن بخشی از بازار موبایل موجب شده که دولت امکان دریافت مالیات و عوارض در تمام زنجیره موبایل را از دست بدهد و سود حداکثری به برخی از حلقهها و عوامل زنجیره تامین برسد که همواره منتظر نوسانات ارزی نشستهاند. ضمن اینکه هوشمند نبودن این زنجیره فرصت تازهای نیز در اختیار برخی واسطهها و خردهفروشان موبایل قرار داده که با احتکار و قاچاق معکوس در موبایل، سود چند برابری هم داشته باشند. اما مشکل اصلی در این زنجیره کجاست و چگونه میتوان این رویه ناشفاف را بهتر کرد؟
بازیگران بازار موبایل
در حال حاضر بازار موبایل ایران چهار بازیگر اصلی دارد: در حلقه اول، واردکنندگانی هستند که طبق قانون باید عملکرد خود را در سامانهای تحت عنوان «سامانه جامع تجارت» ثبت کنند. این واردکنندگان که برخی از آنها جزو شرکتهای بزرگ تولیدکننده موبایل در ایران نیز هستند؛ کالای وارد شده را به عمدهفروشهایی تحویل میدهند که خود با زنجیرهای از خردهفروشهای بزرگ و کوچک در ارتباط هستند. حلقه آخر این زنجیره نیز مصرفکننده موبایل است.
