اقتصاد۲۴-جنگ تجاری میان چین و ایالاتمتحده، یکی از پیچیدهترین و پرمناقشهترین تحولات اقتصادی دهه اخیر است که نهتنها روابط اقتصادی دو کشور را دستخوش تغییرات عمده کرده، بلکه چشماندازهای جدیدی را در اقتصاد جهانی به وجود آورده است. این جنگ که از سال ۲۰۱۸ با اعمال تعرفههای سنگین آمریکا بر کالاهای چینی آغاز شد، پیامدهای گستردهای در حوزههای تجاری، مالی و زنجیرههای تامین جهانی به همراه داشته است. در سالهای اولیه بعد از پیوستن چین به سازمان تجارت جهانی (WTO) در سال ۲۰۰۱، این کشور توانست سهم خود از بازار آمریکا بهسرعت افزایش دهد و در سال ۲۰۱۷ با سهم ۹/۲۱ درصدی به اوج خود برسد. اما پس از آغاز جنگ تجاری، این سهم بهطور پیوسته کاهش یافت و در نیمه اول سال ۲۰۲۴ به ۷/۱۲ درصد رسید. از سال ۲۰۱۸ تاکنون، جنگ تجاری میان ایالاتمتحده و چین با وضع تعرفههای سنگین از سوی دولت ترامپ آغاز شد و تا امروز همچنان بهعنوان یکی از مهمترین چالشهای اقتصاد جهانی باقی مانده است. این جنگ اقتصادی با تغییرات عظیم در زنجیرههای تامین جهانی، کاهش تعاملات تجاری و افزایش تنشهای ژئوپولیتیک همراه بوده و پیامدهای عمیقی بر هر دو کشور و اقتصاد بینالمللی گذاشته است. در حالی که برخی از گزارشها نشان میدهند که در سال ۲۰۲۲ تعاملات تجاری این دو قدرت اقتصادی با کشورهای جهان به سطوح بیسابقهای رسیده است، اما دادهها بهوضوح نشان میدهند که رابطه تجاری میان آمریکا و چین همچنان دچار اختلال است.
یکی از دلایل اصلی آغاز این جنگ تجاری، کسری تجاری ایالاتمتحده با چین بود که به یکی از موضوعات اصلی سیاستگذاری اقتصادی دولت ترامپ تبدیل شد. ترامپ و تیم اقتصادیاش معتقد بودند که این کسری تجاری ناشی از سیاستهای تجاری ناعادلانه چین است که با بهرهگیری از حمایتهای گسترده دولتی، صنایع داخلی خود را تقویت کرده و از سوی دیگر دسترسی به بازارهای بینالمللی، بهویژه بازار آمریکا، را تسهیل کرده است. تعرفههایی که دولت ترامپ بر کالاهای چینی اعمال کرد، شامل طیف وسیعی از محصولات از جمله فولاد، آلومینیوم و محصولات الکترونیکی بود. هدف اصلی این تعرفهها، افزایش قیمت محصولات چینی در بازار آمریکا و حمایت از تولیدکنندگان داخلی بود. در واکنش به تعرفههای آمریکا، چین نیز با اعمال تعرفههای متقابل بر کالاهای آمریکایی وارد عمل شد. چین که یکی از بزرگترین واردکنندگان محصولات کشاورزی آمریکا از جمله سویا، پنبه و گوشت خوک بود، با اعمال تعرفههای سنگین بر این محصولات، سعی در کاهش وابستگی خود به آمریکا داشت و به سمت تامین نیازهای خود از بازارهای دیگر، بهویژه آمریکای جنوبی، حرکت کرد. این اقدام نهتنها موجب افت صادرات محصولات کشاورزی آمریکا به چین شد، بلکه کشاورزان آمریکایی را نیز در موقعیت دشواری قرار داد.
به گزارش تجارت فردا، تعرفههای متقابل چین و آمریکا به تدریج دامنه این جنگ تجاری را گسترش داد و به سایر بخشهای اقتصادی از جمله فناوری و انرژی نیز سرایت کرد. یکی از نکات کلیدی در این تنشها، تاکید چین بر توسعه فناوریهای بومی و حمایت گسترده از شرکتهای فناوری داخلی بود که با اعتراض آمریکا مواجه شد. این موضوع بهویژه در صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) و پروژههایی مانند ۵G مورد توجه قرار گرفت.