اقتصاد۲۴- این در شرایطی است که در ایران محصولات ۲۰هزاردلاری، خودروی لوکس محسوب میشوند (البته در سال آینده با توجه به تعرفه ۱۰۰درصدی و ارز مرکز مبادله). برای مثال قیمت رسمی خودروی کیا K ۵، ۲۰۲۴ حدود دومیلیارد و ۷۷۰میلیون تومان است، اما در بازار به حدود پنجمیلیارد تومان رسیده و لوکس محسوب میشود. این در شرایطی است که سال آینده با تعرفه ۱۰۰درصد قیمت محصولاتی از این دست افزایش هم پیدا میکند. خودروهای وارداتی با سقف ۲۰هزار دلار در شرایطی حالا به جرگه لوکسها پیوستهاند که اساسا انتخاب سقف قیمتی مذکور به این دلیل بود که «خودروهای اقتصادی» وارد کشور شوند و سیاستگذار خودرویی نیز مداوما روی این موضوع تاکید میکرد. از سوی دیگر در بسیاری از کشورها، ملاحظات زیستمحیطی نقش اصلی را در وضع مالیاتها ایفا میکند؛ اما در کشورمان تنها قیمت بهعنوان معیاری برای لوکس بودن خودرو محاسبه میشود که با توجه به سطح نامتعارف قیمت خودرو تحتتاثیر سیاستهای نادرست بازار، معیار قابلاطمینانی نیست.
در لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ که هفته گذشته مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، به مجلس تحویل داد، به منوال سال گذشته در بخش درآمدی، میزان مالیات خودروهای لوکس در سال آینده تعیین شده است. بر این اساس اگر این بخش از لایحه بودجه به تصویب نمایندگان خانه ملت برسد، لوکسسوارانی که بهای خودرویشان بیشتر از پنجمیلیارد تومان است باید یک درصد از مازاد مبلغ را به عنوان مالیات پرداخت کنند. نابسامانی در بازار و صنعت خودروی کشور، نبود رقابت، انحصار و سختگیری در تعرفه واردات باعث شده است محصولات لوکس به خودروهایی اطلاق شود که قیمت آنها تحت همین شرایط افزایشی شده است. در واقع شرایط حاکم بر اقتصاد کشور باعث شده است خودروهایی که حتی در کشورهای همسایه با قیمت پایینتری عرضه میشوند، زیر سایه شرایط سیاسی و اقتصادی، بار لوکس بودن را یدک بکشند.
لایحه بودجه سال آینده خود نمونهای از سیاستهایی است که باعث افزایش نامتعارف قیمت خودرو شده و قطعا چالشهایی را در سال آینده برای تعریف خودروهای لوکس به وجود میآورد. در بخشی از لایحه مذکور آمده است: «حقوق ورودی خودروهای مذکور صددرصد تعیین میشود و نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی و مالیات نیز برابر نرخ ارز بازار مرکز مبادله طلا و ارز است.» حقوق ورودی ۱۰۰درصدی در شرایطی برای واردات خودرو در نظر گرفته شده که بعد از رفع ممنوعیت واردات، این رقم روی ۷۰درصد بوده و البته حقوق ورودی هم با دلار ۲۸هزار و ۵۰۰تومانی بود. حالا، اما دلار محاسباتی برای تعرفه واردات «نرخ مرکز مبادله طلا و ارز» در نظر گرفته شده که روز گذشته روی ۴۹هزار قرار داشت. این تصمیم میتواند قیمت خودروهای وارداتی را به شدت افزایش دهد. به نظر میرسد نگاه دولت در سال آینده به خودرو بر مبنای کسب درآمد است و حالا مالیات بر خودروهای لوکس که به خاطر همین دست از سیاستها افزایش قیمت داده و لوکس محسوب میشوند بخشی از هدف دولت از درآمدزایی خودرو را محقق میکنند.