در روزهای گذشته اساسنامه جدید جشنواره فیلم فجر در حالی منتشر شده که جشنواره امسال وارد چهلوچهارمین دوره خود میشود و عملاً با تکرار چرخهای فرساینده روبهروست؛ چرخهای از تغییرات سلیقهای، تصمیمهای مقطعی و آزمونوخطاهایی که دیگر حوصله مخاطب و فیلمساز را سر برده است. هر سال دبیر تازهای میآید، گروه تازهای زیر دستش مینشینند و یا قبلیها تغییر موضع داده و بر صندلیهایشان تکیه میدهند و همان نقطهای را که باید به ثبات رسیده باشد، از نو به هم میریزند. نتیجهاش این است که جشنواره، به جای آنکه آینه منظم و قابل اعتماد سینمای ایران باشد، به آزمایشگاهی برای سلایق شخصی مدیران بدل شده است.
یکی از تغییرات جنجالی در اساسنامه یا فراخوان امسال مربوط به همان اصلی است که سالها شاخص مهم جشنواره فجر به شمار میرفت؛ یعنی الزام به اکران اول! بر اساس قاعده قدیمی، فیلمی که در فجر برای بخش رقابت شرکت میکرد باید برای نخستین اکران خود در این رویداد دیده میشد، مگر آنکه در بخش مستند، کوتاه یا گاها انیمیشن باشد. این قاعده، جشنواره را به مکانی برای رونمایی رسمی از آثار تازه سینمای ایران بدل کرده بود و نوعی شور و رقابت میان فیلمسازان ایجاد میکرد تا نخستین نمایش اثرشان در مهمترین رویداد ملی باشد. حال اما در اساسنامه تازه آمده که فیلمهایی که پیشتر در جشنوارههای رسمی کشور نمایش داشتهاند نیز میتوانند ثبتنام کنند. چنین تغییری، عملاً مرز میان نمایش جشنوارهای و نمایش عمومی را از میان برمیدارد و اعتبار جشنواره را به عنوان صحنه نخست معرفی آثار تضعیف میکند.