بعد از گذشت چهار دهه از انقلاب اسلامی ایران ، تعداد آثار مهم عاشورایی سینما و تلویزیون به عدد یاران امام حسین (ع) هم نمیرسد و این مسئله جای تعمق جدی دارد.
سوره سینما – مریم اکبرلو : تعداد فیلم سینمایی، تلویزیونی و سریال های مهمی که به صورت مستقیم یا غیر مستقیم فرهنگ عاشورا و واقعه کربلا را محور اصلی خود قرار دادند از ۲۰ عدد تجاوز نمی کند و این برای هنری که وجود و بروز خود را مدیون انقلاب اسلامی است و انقلاب مفهومی متباین با ارزش های عاشورایی نداشت ، بسیار تاسف بار است . البته از زوایه ای دیگر می توانیم به آثاری که با الهام از ریشه ها و باورهای عاشورایی در سینمای ما تولید شده اند نگاهی بیندازیم که قطعاً بیشترین کاربرد سینما با این رویکرد در سینمای دفاع مقدس صورت گرفته است؛ اما در حالت کلی در زمره آثار کربلایی به شمار نمی آیند زیرا در این آثار، هیچ خبری از خط اصلی واقعه عاشورا نیست؛ امّا به سبب وجود برخی سکانس ها، اِلِمان ها یا نمادها که مختص فرهنگ عاشورا ست، مخاطب برای لحظاتی با حماسه کربلا گره می خورد. سکانس هایی مانند دسته های عزاداری، تعزیه خوانی، قرائت ذکر توسل به امام حسین علیه السلام در لحظات اوج داستان، آب آوردن فرمانده گردان برای رزمندگان و… در این زمینه می توان به فیلم هایی چون «پرواز در شب» و «افق» مرحوم رسول ملاقلی پور، «حماسه مجنون» جمال شورجه، «بر بال فرشتگان» جواد شمقدری، «نیاز» علیرضا داوودنژاد، «دخیل» داریوش یاری، «هامون» داریوش مهرجویی، «دست های خالی» ابوالقاسم طالبی، «سلطان» داریوش مهرجویی، «راه طی شده» عباس رافعی، «بال های سپید» مهدی هاشمی، «به خاطر هانیه» کیومرث پوراحمد، «بازرس ویژه» منصور تهرانی، «دل شکسته» علی روئین تن و… اشاره کرد.
اما ما در این گزارش باهم به همه این آثاری که خط اصلی آن محوریت عاشورا و پیام آن است نگاهی اجمالی میاندازیم .