مسیر هجرت امام رضا(ع) بر اساس آثار و بناهای تاریخی؛
مواقف ضامن آهو
مسیر واقعی هجرت مملو از آثار و اماکن تاریخی است که بر کهنگی این راه دلالت میکند اما فقط معدودی از آنها به هجرت امام رضاع ارتباط دارد. این آثار عبارتاند از قدمگاهها مزارها مساجد و محرابها و کتیبهها و بیشتر آنها در استان یزد قرار دارد و قدمت کهنترین آنها حداکثر به سده پنجم هجری میرسد.
سرویس تاریخ خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- امام رضا (ع) در سال ۲۰۰ با تهدید مأمون برای پذیرفتن ولایتعهدی مدینه را به مقصد مرو ترک کرد. طرق گوناگونی این دو شهر را به هم متصل میساخته است. از این رو در این که ایشان از چه راهی به مرو رفته تردید وجود دارد. بنا بر روایات و اخبار – که در آنها اختلاف و تناقض هست – چندین مسیر برای هجرت میتوان ترسیم کرد. برای اینکه مسیر واقعی هجرت آن حضرت را بشناسیم میباید بر منابع دیگری تکیه کرد این منابع آثار و اماکن و کتیبههای تاریخیای است که نام و ماهیت آنها با هجرت امام رضا (ع) پیوند خورده و عمدتاً قدمگاه، مسجد، مشهد، و مزار است. آثار مورد نظر بیشتر در خاک یزد و در کنار راه تاریخی فارس به خراسان قرار دارد و کهنترین آنها از سده ششم هجری به جا مانده است.
در این گزارش فرهاد نظری، پژوهشگر دانشنامه تاریخ معماری و شهرسازی ایرانشهر و ذاتالله نیکزاد، عضو پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری افزون بر استناد به روایت و خبرهای مربوط به سفر امام رضا بر آثار و اماکن تاریخی نیز پژوهش کردهاند. آنچه میخوانید دستاورد این پژوهش تاریخی است: