عباس اشرف پور
۲۲ مرداد ۱۴۰۵ ساعت ۰۸:۴۱ 
در نخستین دورههای شکلگیری کیهان، جهان مملو از سیاهچالههای غولپیکری بود که دانشمندان هنوز برای توضیح چگونگی شکلگیری آنها با پرسشهای جدی روبهرو هستند.
اکنون ممکن است سرنخ این معمای قدیمی در جرمی کاملاً ناشناخته از همان دوران آغازین کیهان پنهان شده باشد. در پژوهشی که در مجله Nature منتشر شده، گروهی از اخترشناسان از شناسایی یک جرم بسیار غیرعادی در جهان اولیه خبر دادهاند؛ نقطهای سرخ و فوقالعاده درخشان که ویژگیهای آن با اجرام شناختهشده تفاوت چشمگیری دارد. این جرم از بیرون شبیه ستارهای عظیم به نظر میرسد که اندازه آن تقریباً با کل منظومه شمسی قابل مقایسه است، اما میزان انرژی تابشی آن حدود ۱۰۰ میلیارد برابر بیشتر از هر ستاره شناختهشدهای است و از این نظر بیشتر به یک سیاهچاله شباهت دارد.
این جرم چنان در میان پوششی از گاز متراکم محاصره شده که تابش آن عملاً به شکلی انجام میشود که یادآور پدیدههای ستارهای است. با توجه به حجم عظیمی از دادههایی که از میلیاردها ستاره، کهکشان و سیاهچاله در آرشیوهای علمی در اختیار داریم، پیدا کردن جرمی که هیچ نمونه قابل مقایسهای با آن وجود نداشته باشد، اتفاق بسیار ویژهای است. MoM-BH*-1 واقعاً جرمی بسیار نادر، در حد یک مورد در میان یک میلیارد جرم، محسوب میشود.
ستارههای سیاهچاله به طور همزمان چند ویژگی اساسی و شاخص سیاهچالهها و ستارهها را نشان میدهند. چیزی که MoM-BH*-1 را از این نظر خاص میکند، این است که درخشش آن عملاً از کل کهکشانی که میزبانش است بیشتر است و به همین دلیل، چیزی که مشاهده میکنیم تقریباً نور خالص خود ستاره سیاهچاله است.
او تأکید کرد که جامعه اخترشناسی در حال حاضر به دلیل کشف نقاط قرمز کوچک و ستارههای سیاهچاله با هیجان زیادی این حوزه را دنبال میکند. بسیاری از اخترشناسان شرایط کنونی را با دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ مقایسه کردهاند؛ دورهای که برای نخستین بار سیاهچالههای کلانجرم را در قالب کوازارها شناسایی کردیم. اکنون نیز به لطف JWST و شگفتیهایی که کیهان پیوسته در برابر ما آشکار میکند، دوباره در حال تجربه همان دوره خاص هستیم؛ دورانی که در آن کتابهای علمی بازنویسی میشوند و فصلهای تازهای درباره پدیدههایی شکل میگیرد که حتی نمیدانستیم وجود دارند.