در این نوشتار مروری بر جایگاه و شخصیتهای زنان و سیر تطور آن در سینمای دفاع مقدس داریم و زنانی را بر پرده میبینیم که از انتظار در قاب پنجره به مرور وارد میدان جنگ شدند و حضورشان هر روز پر رنگ تر نشان داده شده است.
سوره سینما – مریم اکبرلو : با هجوم عراق به کشور ما در سال ۵۹، جنگ تحمیلی آغاز و به دفاع مقدس تبدیل شد. ساخت فیلم های جنگی نیز به عنوان مهم ترین مسئله ای که همه را درگیر خود ساخته است، موجب تولید سینمای جنگ شد. پس از جنگ نیز، گروهی در این وادی ماندند و آن را در اشکال مختلف دادمه دادند. بدیهی است که این سینما در دوره های مختلف خود، فراز و نشیب ها و دگرگونی های زیادی را پشت سر گذاشته است. به تبع آن، فیلمنمامه ها، شخصیت ها و دیگر عناصر آن نیز دچار دگرگونی شده اند. این نوشتار به مرور شخصیت زن در فیملنامه های سینمای جنگ دهه ۶۰ می پرداز د. البته فیلم های مستند، کوتاه و تلویزیونی، از دایره مرور این نوشتار خارج اند. و ای کاش کسی که در جایی به این فیلم ها دسترسی دارد، زمانی به آنها بپردازد.(مشخصا فیلم هایی که گروه ۴۰ نفره بسیجیان موسوم به چهل شاهد با دوربین سوپر ۸ کارکردند و ناب ترین و نزدیک ترین صحنه های جنگ را به تصویر کشیدند.) و نکته دیگر آن که، برخی تولیدات سال های آغازین دهه ۷۰ نیز به دلیل ویژگی های مشترک با آثار دهه ۶۰، در این مرور، بررسی شده اند.
جنگ همه جانبه که آغاز شد، آن چه به چشم می آمد مردانی بودند که آن جلو می جنگیدند. زنانی که این سوی سنگرها در قاب پنجره، بازگشت شوی شان را به انتظار ایستاده بودند، جایی در میان تصاویر خشن و پرخاک و خون نداشتند. مگر آن که دشمن همین جا در کوچه پس کوچه ها باشد. سال ۶۰ ساخت فیلم مرز (جمشید حیدری) بود؛ حکایت مقاومت مردم یک روستای مرزی در مقابله با حمله دشمن. زن قهرمان فیلم که همان زن آشنای فیلم های مبارزه با خان است، تفنگ بر می دارد و دیگران را به مبارزه تحریک می کند.