اقتصاد ۲۴ – ناترازی مهم دیگری که اقتصاد ایران را رنج میدهد، بخش پولی است که به واسطه خلق پول و بالا رفتن میزان نقدینگی رخ میدهد. اتفاقی که درنهایت منجر به تورم و کاهش ارزش پول ملی میشود.
بانک مرکزی به تازگی عنوان کرده که رشد نقدینگی آبان ماه ۲۸.۶درصد و رشد پایه پولی ۲۰.۷درصد بوده است. این خبر خوبی برای نماگرهای پولی اقتصاد ایران است که پس از سالها در کانال ۲۰ درصدی قرار گرفته. اما آیا کافی است؟
ضریب فزاینده نقدینگی معیاری است که نشان میدهد نظام بانکی چند برابر سپردهای که دراختیار داشته، پول بانکی خلق کرده است یا اینکه چگونه پایه پولی (پول پرقدرتی که مستقیما توسط بانک مرکزی تولید میشود) به نقدینگی در کل اقتصاد تبدیل میشود. این ضریب به میزان و سرعت گردش پول در سیستم بانکی و اقتصادی نیز بستگی دارد. به عقیده برخی کارشناسان ضریب نقدینگی اهمیت زیادی در کنترل تورم دارد و در شش ماهه ابتدایی سال جاری روندی افزایشی داشته و به عدد ۸ نزدیک شده است. این عدد به معنای ۸ واحد خلق اعتبار در شبکه بانکی به ازای یک واحد خلق پول در بانک مرکزی است. آمارها حاکی از آن است که شوکهای اقتصادی و سیاسی در روند صعودی ضریب فزاینده نقدینگی بسیار تاثیرگذار بودهاند. گروهی دیگر از کارشناسان که به خلق نقدینگی درونزا باور دارند، نقش ضریب فزاینده نقدینگی را در مساله تورم چندان موثر نمیدانند. نقدینگی که اصلیترین متغیر تورمساز محسوب میشود از مجموع دو متغیر پول و شبهپول به دست میآید.