اقتصاد ۲۴- نوژن اعتضادالسلطنه- “روابط دو کشور مانند کوه یخ است و نُه دهم آن زیر سطح یخ است”. این بخشی از گفتههای “الهام علی اف” رئیس جمهور آذربایجان درباره رابطه میان باکو و تل آویو بوده که سایت “ویکی لیکس” از طریق دسترسی به فایلهای سفارت آمریکا آن را فاش ساخته بود تشبیهی که نشان میدهد بخش عمده روابط میان اسرائیل و جمهوری آذربایجان در زیر سطح بوده و فقط لبه آن قابل مشاهده است. روابط جمهوری آذربایجان و اسرائیل در سالیان گذشته اغلب به عنوان یک “رابطه استراتژیک محتاطانه” توصیف میشد که در واقع چنین بود. روابط بسیار توسعه یافته بود (به ویژه در زمینههای نظامی و انرژی)، اما برای اینکه جهان اسلام را عصبانی نکند، در رسانهها زیاد در مورد آن صحبت یا نوشته نمیشد.
روابط راهبردی دو کشور تا زمانی که بازیگران را به سمت سیاستهای ماجراجویانه سوق ندهد، با منافع آمریکا و غرب منطبق است. حتی میتوان ادعا کرد که جمهوری آذربایجان کشور مسلمانی است که اسرائیل در حال حاضر نزدیکترین روابط را با آن دارد. روابط بین باکو و تل آویو از زمان آغاز آن در اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی به این سو مرتبط با روابط آن دو کشور با ایران بوده است به ویژه در سال ۲۰۱۲ که از نظر افزایش تنش بین ایران و جمهوری آذربایجان سالی غیرعادی بود. اگرچه روابط تهران – باکو از زمان کسب استقلال آذربایجان پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ ناآرام بود، تحریمهای بینالمللی وضع شده علیه ایران و انتظار حمله قریبالوقوع اسرائیل علیه تاسیسات هستهای ایران، ایران و جمهوری آذربایجان را به سمت مواضع تهاجمیتر سوق داد، همان طور که در بسته شدن گهگاهی مرزها و افزایش نیروی دریایی در دریای مشترک خزر خود را نشان داده است.
هم مرز بودن با ایران، جمهوری آذربایجان را به مکانی ایده آل برای جمع آوری اطلاعات درباره جمهوری اسلامی تبدیل کرده است. در گزارشها آمده که ایستگاههای جمعآوری اطلاعات الکترونیکی در امتداد مرز جمهوری آذربایجان و ایران در دهه ۱۹۹۰ با همکاری اسرائیل ساخته شد و در سال ۲۰۱۱ اسرائیل شروع به ارسال پهپاد به جمهوری آذربایجان برای نظارت بر مرز کرد.